Kroniki Francine R.

Ostatnio na polskim rynku wydawniczym pojawiło się wiele książek podejmujących tematykę obozów koncentracyjnych. Uważam, że jest to właściwe, by poznawać tę historię, by obecne społeczeństwo uwrażliwić na tę krzywdę, byśmy nie dopuścili w przyszłości do podobnych wydarzeń. Ostatnio do mych rąk trafiła kolejna taka publikacja. Jest to niespotykana książka, która obrazuje krzywdę człowieka. Jej wyjątkowość to sposób przekazu. Nakładem Wydawnictwa Marginesy ukazały się „Kroniki Francine R. Działaczki ruchu oporu i więźniarki obozów koncentracyjnych kwiecień 1944-lipiec 1945”. Kobieta wraz ze swoją siostrą została aresztowana przez Gestapo. Zostały zatrzymane z powodu przynależności brata do ruchu oporu. Przesłuchiwane w więzieniu w Roanne, a następnie przetrzymywane w Saint-Etienne doznawały wielu upokorzeń i nieludzkiego traktowania. Siostry zostały rozdzielone. Marie-Louise trafiła do obozu pracy w Hanowerze, natomiast Francine wywieziona została do Watenstedt, przy zakładach zbrojeniowych Hermanna Goringa. Publikacja ta jest poruszającym świadectwem tego, co Francine doświadczyła za murami obozu. Forma komiksu jakże dobitnie wbija się w naszą wyobraźnie, percepcję poznania tego, co nie mieści się w ludzkim umyśle. Nie jest to suchy zapis, lecz poprzez tę formę dogłębnie wprowadza nas w emocje, poczucie lęku, nieraz wstydu, który towarzyszył kobiecie. Autor doskonale dokumentuje zapis rozmowy. Boris Golzio zapewnia, że „wszystkie dialogi pochodzą z jej opowieści i nawet jeśli sam nadałem niektórym kształt, żadnego nie zmyśliłem”. Autor w tej publikacji uwiecznił relacje Francine. Zatem to wszystko, co czytamy w tej książce jest żywym świadectwem. Francine była kuzynką babki autora, który skrupulatnie odzwierciedla najczarniejsze doświadczenia z Jej życia. Nie ukrywam, że ta książka, a raczej historia w niej zapisana wstrząsnęła mną do żywego. Fakty połączone z ilustracjami wbiły się w moją pamięć, maksymalnie włączając poczucie empatii z Francine. Kobieta w rozmowach z Borisem Golzio wspominała o biciu po aresztowaniu przez Gestapo, o transportach w bydlęcych wagonach, o ciągłym poniżaniu, o rozbieraniu zmarłych. Wiele wymieniać można krzywd, których doświadczyła. Książka ta budzi wiele emocji, a forma przekazu porusza do głębi. Warto sięgnąć po tę publikację, by poznać świadectwo niechlubnej historii naszej cywilizacji.

http://www.czyt-nik.pl/recenzje/kroniki-francine-r/

Kolejna z komiksowych biografii od wydawnictwa Marginesy przenosi nas w czasy II wojny światowej. Temat tego konfliktu jest jednym z najczęściej wykorzystywanych we wszelkiej maści dzieł, od książek zaczynając, przez filmy, na opowieściach graficznych skończywszy. Kogo temat nuży, „Kroniki Francine R.” może sobie darować, bo choć to bardzo dobry komiks, jest rzeczą typową dla swojego gatunku. Miłośnicy jednak będą bardzo zadowoleni, bo to kolejna świetna i przesycona emocjami opowieść o ludzkich dramatach, tym, co w nas najgorsze i pragnieniu życia.

Francine R., członkini ruchu oporu, zostaje aresztowana przez gestapo. Tak zaczyna się jej tułaczka i ciężki los więźnia. Od więzienia w Roanne, przez obóz Ravensbrück, po obóz pracy w Hanowerze, towarzyszymy jej w jej wędrówce i obserwujemy jej oczami piekło drugiej wojny światowej…

Jeśli czytaliście jakikolwiek komiks wojenny, doskonale wiecie, jakie są to dzieła. Najczęściej mroczne, utrzymane w szarej, depresyjnej kolorystyce i zderzające ze sobą zarówno najgorsze okrucieństwo do jakiego zdolny jest człowiek, z chartem ducha i humanitaryzmem. Nieważne czy rzecz dzieje się w obozie, na froncie, czy gdzieś z boku – zawsze dotyka tych samych spraw. Bo i sam temat, choć rozległy, jest tematem dość hermetycznym. Zmieniają się w nim jedynie scenerie, zakres wątków pozostaje w zasadzie taki sam. Jedyna prawdziwa różnica to kwestia wykonania. Czasem bywa ono bliskie ideałowi („Maus”), czasem nijakie („Kapitan Kloss”).

A jak jest w przypadku „Kronik Francine R.” pisałem już na początku. To dobry komiks, nawet bardzo. Osobista historia oparta na ustnej relacji tytułowej bohaterki, będącej zarazem kuzynką babki autora. Prosta, ale skutecznie trafiająca do serc czytelnika, bardzo wymowna i odpowiednio klimatyczna. Ma w sobie depresyjną nutę, ma prawdę (rzeczy, których nie znajdziecie w relacji samej Francine zostają tu dopowiedziane i wyjaśnione), a wszystko to podane w sposób przystępny, ale zarazem niewolny od ciężaru, z jakim powinno opowiadać się wojenne losy.

Jeśli zaś chodzi o szatę graficzną to jest ona udanym połączeniem realizmu i cartoonowości. Rysunki przypominają te, znane z komiksów Guya Delisle’a, mają w sobie i mrok, i lekkość, prostotę i dobrze uchwycone detale. Przede wszystkim jednak wpadają w oko i naprawdę dobrze ilustrują całość. Kto lubi opowieści wojenne lub dobre biografie niezależnie od gatunku, będzie z tego albumu bardzo zadowolony.