2066 - Utopia

Katastrofy, wojny, susze, nieustanny rozwój technologii… brzmi jak wizja świata, którego powinniśmy się bać. A jednak coraz częściej mam wrażenie, że największym zagrożeniem dla człowieka nie są maszyny, lecz utrata empatii, bliskości i zwykłego człowieczeństwa. Co by było, gdyby przyszłość nie okazała się zimna i brutalna, ale dała ludziom drugą szansę? Czy po ogromnej tragedii można jeszcze odbudować świat oparty na zaufaniu, harmonii i wzajemnym zrozumieniu?

„2066 – Utopia” Grażyny M. Borkowskiej zabiera nas właśnie do takiej rzeczywistości. To powieść osadzona po katastrofie nuklearnej i wyniszczającej suszy, ale ku mojemu zaskoczeniu nie znajdziemy tutaj wszechobecnego mroku, przemocy czy walki o przetrwanie za wszelką cenę. Autorka pokazuje świat, który próbuje zacząć od nowa. Świat poraniony, ale jednocześnie pełen nadziei. I właśnie to mnie najbardziej ujeło w tej historii.

Poznajemy Jacka oraz jego mamę Mię — niezwykle inteligentną inżynier robotyki, która pracuje nad udoskonaleniem androida Paula. Początkowo wydaje się on jedynie nowoczesną maszyną, jednym z wielu wynalazków przyszłości. Z czasem jednak Paul staje się kimś znacznie ważniejszym. Obserwowanie tego, jak powoli zaciera się granica między człowiekiem a robotem, było jednym z najciekawszych elementów tej książki. Autorka bardzo subtelnie pokazuje rodzącą się więź, emocje i zaufanie. Bo czym właściwie jest człowieczeństwo? Czy tylko serce i ciało czynią nas ludźmi? A może zdolność do troski, lojalności i miłości?

Bardzo spodobało mi się to, że Jacek jest bohaterem niezwykle naturalnym. Nie jest przerysowany ani sztucznie idealny. To młody chłopak dorastający w świecie, który wygląda zupełnie inaczej niż ten, który znamy dziś. Mimo otaczającej go technologii wciąż potrzebuje bliskości, bezpieczeństwa i poczucia, że nie jest sam. Jego relacja z Paulem momentami naprawdę poruszała i sprawiała, że czytałam tę historię z ogromną ciekawością. Chciałam wiedzieć, jak daleko może posunąć się symbioza człowieka i maszyny. Czy nadejdzie moment, w którym robot przestanie być tylko programem?

Ogromnym atutem tej książki jest również klimat.To wizja przyszłości po wielkiej katastrofie, zupełnie inna niż większość tych, które znamy z literatury czy filmów. Zamiast ciągłego napięcia dostajemy spokojniejszą, bardziej refleksyjną historię, w której ważne są odbudowa świata, ekologia i nauka wyciągania wniosków z dawnych błędów. Autorka pokazuje społeczeństwo, które nie chce już wojny ani chaosu. Chce żyć lepiej i mądrzej. Bardzo podobał mi się motyw technologii służącej dobru człowieka i planety, a nie zniszczeniu. To daje nadzieję i sprawia, że ta książka zostawia po sobie coś więcej niż tylko chwilową rozrywkę.

Podczas czytania czułam przede wszystkim spokój, ale też ciekawość i wzruszenie. To jedna z tych historii, które czyta się lekko, a jednocześnie cały czas gdzieś z tyłu głowy pojawiają się własne refleksje. Bo choć akcja dzieje się w 2066 roku, wiele tematów bardzo mocno dotyczy nas już dziś. Kryzys klimatyczny, rozwój sztucznej inteligencji, samotność człowieka w świecie technologii… to wszystko brzmi niezwykle aktualnie.

Najbardziej urzekło mnie jednak przesłanie tej książki. To powieść pełna ciepła, nadziei i wiary w to, że nawet po największej katastrofie można odbudować świat na nowo... mądrzejszy, bardziej empatyczny i otwarty na drugiego człowieka. Grażyna M. Borkowska stworzyła historię, która pokazuje przyszłość nie jako zagrożenie, ale jako szansę. A takich książek zdecydowanie nam dziś potrzeba.

„2066 – Utopia” polecam wszystkim czytelnikom, którzy lubią futurystyczne historie, ale nie szukają brutalnych scen pełnych przemocy. To książka spokojniejsza, refleksyjna, momentami wzruszająca, a przede wszystkim bardzo pokrzepiająca. Dla mnie była to niezwykle przyjemna i wartościowa podróż do przyszłości, która, ku mojemu zaskoczeniu, wcale nie wydaje się aż tak niemożliwa.