Idealny czas na smuteczek

Właściwie każde spotkanie z prozą azjatycką niezmiennie zaskakuje mnie tym, jak bardzo różni się ona od szeroko rozumianej prozy z naszego kręgu kulturowego. Zupełnie inny klimat i dynamika sprawiają, że czytelnik ma przez moment możliwość przebywać w całkowicie odmiennej rzeczywistości niż ta, która jest mu znana.

Zdecydowaną większość książki Nanae Aoyamy zajmuje historia relacji wkraczającej w dorosłe życie Chizu i kobiety w podeszłym wieku, u której wynajmuje pokój – pani Ginko. Choć początkowo różnice międzypokoleniowe między bohaterkami wydają się nie do pokonania, stopniowo ich stosunki ulegają przemianie. Jednak największej przemianie ulega sama Chizu, która zdaje się dojrzewać i uczyć empatii.

Śledzenie losów pani Ginko i Chizu było bardzo przyjemne, choć – pozornie – w powieści niewiele się dzieje. Nawet jeśli główna bohaterka przeżywa jakieś życiowe dramaty, rozterki czy rozczarowania, cała narracja tchnie spokojem i łagodnością.

Ogromnym zaskoczeniem okazał się fakt, że Idealny czas na smuteczek nie jest powieścią a zbiorem dwóch opowiadań (nie doczytałam tej informacji na okładce – możliwe, że w ogóle jej tam na było). O ile historia Chizu i pani Ginko miała czas by się rozwinąć, drugie opowiadanie było bardzo krótkie i nie dano mu najmniejszych możliwości by w jakikolwiek sposób wybrzmieć. Odniosłam wrażenie, że zostało wepchnięte trochę na siłę i niestety fabularnie zupełnie do mnie nie trafiło (prawdę powiedziawszy, zapomniałam o czym było zaraz po skończonej lekturze).

Jeżeli nie straszna jest Wam proza azjatycka i nie nuży Was spokojna akcja, być może Idealny czas na smuteczek okaże się dla Was satysfakcjonującym wyborem czytelniczym. Ja zupełnie wyparłam drugie opowiadanie, jednak nie żałuję czasu spędzonego w spokojnym zaciszu domu pani Ginko.

„Idealny czas na smuteczek” to powieść bardzo refleksyjna. Historia dzieje się na przestrzeni zmieniających się pór roku, a każda z nich inaczej oddziałuje na główną bohaterkę. Głównym motywem tego utworu są złożone relacje międzyludzkie, międzypokoleniowe, szacunek do drugiego człowieka, nieuchronność przemijania i dysonans poznawczy między młodością a starością.

Dwudziestoletnia Chizu, zmęczona pouczeniem przez matkę postanawia zamieszkać w Tokio u pani Ginko. Dziewczyna nie potrafi cieszyć się życiem, mimo że jest młoda. Jest zaskoczona, że kobieta korzysta i żyje pełnią życia, nie przejmując się przemijaniem czasu. Cały czas porównuje się z panią Ginko, patrzy na nią z góry, bo na starsze osoby już nic w życiu nie czeka. A pani Ginko manifestuje każdy dzień i korzysta, wszak przeżyła już wiele i stara się przekazać tę życiową mądrość Chizu, że każda chwila jest cenna, jednak nie mówi tego wprost. Dziewczynę męczą różne myśli i uczucia, jest bowiem u progu dorosłości, szuka pracy, chce odkładać pieniądze, znaleźć swoje miejsce na świecie, partnera, czuje się samotna w wielkim mieście, a w wyniku tego nawiązuje ekscentryczne relacje. Przeżywa kilkakrotnie rozstania. Relacja z matką też nie wygląda na wzorową. Kiedy matka ją krytykowała dokładnie wiedziałam co mogła czuć. Nie ważne co by robiła, gdzie by pracowała - nigdy nie będzie wystarczająco dobra dla niej, bo nie postępuje według jej uznania. Dla jej matki najważniejsza była szkoła, a Chizu nie chciała się uczyć, chciała pracować, żyć na własnych zasadach. Nie polubiłam głównej bohaterki, brakowało jej pokory i nie traktowała dobrze pani Ginko, która mimo wszystkich złośliwości, cały czas dziewczynę wspierała i okazywała jej ciepło.

Książkę czytało mi się dobrze i szybko. Pióro autorki bardzo przyjemne w odbiorze, ciekawe dialogi, w których można znaleźć wiele ukrytych emocji. Powieść nastraja w pozytywne myśli. To lektura idealna dla czytelników, którzy szukają głębi w przekazie, autorka bawi się słowem i symbolami. Jest to specyficzna lektura, ale warto się nad nią pochylić.

Nanae Aoyama w swojej powieści zgłębia temat relacji osób starszych z młodszymi. W książce pokazuje nam tę relację oczami młodszej ze stron. Autorka jest jednak daleka od upiększania i wygładzania. Ta relacja staje się dzięki temu prawdziwsza, choć przesiąknięta smutkiem...

Chizu, pomieszkuje tymczasowo u starszej o pięćdziesiąt lat pani Ginko. Widzimy jak emocje żalu, gniewu, złości wypełniają Chizu, które wyładowuje je w stronę starszej Pani. Chizu bowiem jest przepełniona głębokim smutkiem. Stojąc u progu dorosłego życia zupełnie nie wie co ze sobą począć... Bezradność ją frustruje, a samotność przytłacza...

W kontraście do niej autorka przedstawia nam panią Ginko. Pogodną, ciesząca się z każdego wyjścia, chodzącą na zajęcia taneczne, mającą swojego 'chłopaka' i nie reagującą na słowne zaczepki Chizu...

Chizu ma żal do pani Ginko. To przecież ona jest młoda, ma piękne ciało, a świat powinien stać przed nią otworem... Pod tym żalem jednak Chizu żywi szacunek do starszej pani i ją podziwia. Nie może jednak poradzić sobie ze swoimi emocjami...

#idealnyczasnasmuteczek to powieść, która skłania głównie do refleksji nad losem młodych ludzi wchodzących w dorosłość, u progu pierwszej pracy. Ogrom nauki, pracy, bycie w związku, przyjaźnie potrafią przytłoczyć, a nagromadzone emocje szukają ujścia. Na podstawie Chizu widzimy, że niestety, najłatwiej wyładować je na słabszym, takim co niby nic nie wie i nie rozumie. Chizu jednak bardzo się myli. Zapomina o tym, że osoby starsze już bowiem to wszystko przeżyły i to niejeden raz... Wiedzą one jednak, że pewne decyzje trzeba podjąć samemu, a doświadczenie życiowe nabyć.

Książkę czyta się bardzo szybko, mimo iż jest bardzo refleksyjna i skłania do zatrzymania się i przemyślenia. Mnie osobiście jednak brakuje w niej większej ilości i lepiej dopracowanych dialogów. Choć taki był zamysł autorki, to w pewnych momentach wolałabym aby rozmowa nie była urywana. Pani Ginko daje Chizu dużo przestrzeni, ale też przez ten zabieg często nie poznajemy jej poglądów.

W książce, na końcu, znajduje się jeszcze oddzielne opowiadanie, które nie ma związku z treścią powieści. Zupełnie mi ono tu nie pasuje, jest takie nijakie i bez wyrazu, dlatego nie będę się nad nim rozwodzić.

Jest coś takiego w tej literaturze, że sięgam do niej z wielką przyjemnością. Daje mi ukojenie. Zrozumienie. Czasami powoduje łzy i refleksje. Nad sobą, nad życiem, nad wyborami i decyzjami.

A tutaj nie będzie inaczej.

„Człowiek to to, co wystaje w foremki. Prawdziwe ja się w niej nie mieści”[Aoyama: 2024, 100]

Opis:

Chizu miała tego wszystkiego dość. Wiecznego pouczania przez matkę. Niezrozumienia. Smutku. Samotności. Dlatego chce zmienić swoje życie i wyjeżdża do Tokyo. Zamieszkuje u pewnej siedemdziesięcioletniej Pani Ginko, która otacza się kotami. Dwudziestolatka się tego boi. Boi zmiany miejsca, mieszkania ze starszą osobą. Boi się, że ta zaraz umrze. Nie wie, jak funkcjonować w takim domu.

Powoli krok po kroku zaznajamia się z rzeczywistością. Z otaczającym ją światem. Ze starszą panią, której nie jest w stanie obrazić ani wystraszyć. I chyba stara się ją zrozumieć. Ale w pierwszej kolejności to Chizu chce zrozumieć siebie.

Opinia:

Powiem od razu, że nie wiem czy polubicie się z główną bohaterką. Zdarza się jej zachowywać niegrzecznie w stosunku do pani Ginko.

I nie powiem, że ją rozumiem. Ale rozumiem jej ból. Stan w którym się znajduje. Jej samotność. I ciągłe straty na pozór bliskich osób. Rozumiem też zagubienie Chizu i jej próbę odnalezienia się w tym wszystkim.

Historia głównej bohaterki podzielona jest na 4 rozdziały, zgodnie z porą roku, zaczynając od wiosny.

Chizu, mam wrażenie, jest w momencie swojego życia, kiedy nie chce odczuwać i wydaje się jej, że właśnie w takim momencie powinna też być pani Ginko. Ale ta w przeciwieństwie do niej cieszy się życiem. Jasne, że się boi. Ale mimo to chce wykorzystać je w pełni. I właśnie tego powoli uczy się Chizu. I po wielu próbach, błędach i decyzjach, chyba jej się to udaje.

Rozumiem i doceniam tę książkę. Za jej prostotę. Za emocje, które przynosi. Często niezrozumiałe. Za naukę. I za refleksje.

Podobała mi się i chcę więcej takich książek, które może nie przynoszą ukojenia. Ale dają coś innego. Powód do zadawania sobie pytań.