Jak wychować zająca

Książka opowiada historię autorki: był czas pandemii, kiedy Chloe Dalton, profesjonalistka pracująca wcześniej w Londynie, decyduje się na zmianę życia i osiedla się na wsi w Anglii.

Podczas jednej z zimowych przechadzek znajduje porzuconego młodego zająca, który potraktowany jako zagubiony trafia pod jej opiekę. Autorka staje przed dylematem: uratować go, ryzykując zaburzenie jego dzikiej natury, czy pozwolić mu zginąć. Wybiera pierwszą drogę.

W toku książki obserwujemy, jak ich relacja się rozwija: autorka uczy się od zająca, a on od niej i choć nie staje się domowym zwierzakiem w tradycyjnym sensie, obecność tego stworzenia zmienia jej reakcję na naturę, czas, życie.

Język nie jest suchy czy naukowy: to raczej zapis doświadczenia, transformacji, odkrywania siebie w kontakcie z „innym” bytem. Dzięki temu książka może przemówić zarówno do miłośników przyrody, jak i do czytelników poszukujących osobistej historii przemiany.

Autorka zmaga się z ideą, że choć chciała uratować zająca, nie chce utracić jego dzikości. Nie nazywa go imieniem, stara się zachować dystans, by nie zamienić go w „zwierzaka”. Historia zająca staje się katalizatorem zmian w życiu bohaterki: zwalnia, przestaje być wyłącznie w ruchu, zaczyna dostrzegać więcej niż wcześniej.

Recenzje podkreślają, że książka „zmienia tempo czytania” w sensie metaforycznym. W tle pojawia się też temat rzadkości zająca w wiejskim krajobrazie Anglii, znaczenia jego siedlisk, problemu rolnictwa czy utraty naturalnych terenów.

Autorka daje nam wgląd w bardzo intymny, nietypowy związek człowieka ze zwierzęciem, co samo w sobie jest fascynujące i rzadkie. Styl pisania jest plastyczny, obrazowy, przez co, nawet jeśli ktoś nie interesuje się zoologią, może z tej książki dużo wynieść.

Książka stawia ważne pytania np. o granice pomocy, o, to kiedy ingerencja staje się dominacją, co czyni ją wartościową poza czystą opowieścią. Możliwe, że momentami narracja skierowana jest bardziej do osób skłonnych do refleksji niż tych, którzy chcą szybkiej, konkretnej historii akcji. Tempo jest spokojne, zadumane.

Dla kogo ta książka? Polecam ją szczególnie osobom, które lubią literaturę przyrodniczą lub eseje o naturze i przemianie oraz interesują się relacją między człowiekiem a dziką przyrodą. Mniej natomiast sprawdzi się, jeśli szukasz praktycznego przewodnika do opieki nad zającem lub intensywnej przyrodniczej dokumentacji z wieloma danymi, ale myślę, że nie po to autorka napisała tę książkę.

„Jak wychować zająca” to poruszająca i pięknie napisana książka, która inspiruje do zwolnienia, obserwacji i głębszego kontaktu z naturą. Jej siłą jest refleksja i język, a nie tradycyjny poradnik czy przyrodniczy wykład.

W mojej ocenie: 8/10, bardzo dobra lektura, szczególnie jeśli otworzymy się na jej mniej typowy format.

H.D.

Szkolny Klub Recenzenta

Jeśli szukacie urzekającej, pełnej spokoju i ukojenia powieści musicie sięgnąć po „Jak wychować zająca”!

W dzisiejszych aglomeracja, wśród betonu, z pośpiechem za rękę, zatracamy się w stresie, gonitwie, wyścigu. Dzięki lekturze tej książki możemy się wyciszyć, poczuć potrzebę obcowania z naturą wynikającą z naszych wewnętrznych, pierwotnych potrzeb.

„Jak wychować zająca” to powieść, w której autorka uratowała nowonarodzonego zajączka. Dała mu szanse na przeżycie, choć ratując go miała wiele obaw. Nie chciała oswoić dzikiego zwierzęcia, a po prostu dać mu szansę na dalsze życie. I choć wydawać by się mogło, że to ona go uratowała to zajączek podarował jej swoją obecność, ciepło i poczucie odpowiedzialności za kogoś. Nauczył ją uważności, świadomej obecności bycia tu i teraz. W pewien sposób zakotwiczył ją w rzeczywistości, która ją otaczała. W jej życie niepostrzeżenie wkradł się spokój, równowaga i spowolnienie tempa życia.

Powieść może stanowić perełkę wśród książek przyrodniczych bowiem poznamy zwyczaje i zachowania zajęcy, a tylu szczegółów o ich umaszczeniu na pewno nie znajdziemy w żadnej innej pozycji. Na pierwszy rzut oka powieść zachwyca nas swoim wydaniem. Ilustracje oraz ryciny są wyważone, naturalistyczne, oddające urok zwierząt. Twarda oprawa i złocenia dopełniają całości.

Zapis zwykłych dni z niezwykłą sytuacją – tak bym jednym zdaniem opisała tę książkę.

Chloe Dalton spędza pandemię w domku na wsi. Pewnego lutowego dnia natrafia na jednodniowego zajączka. Nieświadoma konsekwencji zabiera go do domu i stety bądź niestety musi zacząć się nim opiekować.

Książka to opis tego jak zajączek koegzystuje z autorką w jednym domu. Jak uczą się żyć razem. Oczywiście zajączek, na ile to możliwe, pozostaje dzikim zwierzęciem. Jednak każdy dzień pokazuje, że takie zwierzę może żyć obok człowieka.

Ta książka to też opis tego jak autorka zmienia podejście do życia i do otaczającej nas natury. Jak zaczyna zauważać życie zwierząt, ich cykl domowy i to jak człowiek wpływa (również negatywnie) na środowisko.

Z jednej strony mam wrażenie, że ta książka to apel o to, żeby bardziej dbać o najbliższą nam przyrodę. Z drugiej strony to opis niespiesznych dni, gdy świat zwalnia i to co naprawdę ważne wychodzi na światło dzienne.

Czytajcie, warto.

„Dla ptaków wysoko w górze stodoła musi być daleko zauważalna pośród patchworkowej kołdry ciemnych lasów, cichych pól i ścieżek”

W takim miejscu można poczuć się bezpiecznie, a jednocześnie utrzymuje się kontakty niezbędne do pracy. Otulona ciszą Chloe Dalton zdecydowanie nie czuła się samotna. Do jej wiejskiego domu częściej zagląda gość niż intruz. Spacery to czas, kiedy można odpocząć i nie przeszkadzać zwierzętom.

„Doszło nawet do tego, że unikałam spacerów po polu w ciągu dnia, żeby nie przeszkadzać innym śpiącym zającom. To była przesada. To był absurd.

To było piękne…” spotkanie, kiedy kobieta zobaczyła zajączka tak przerażonego, że prawie skamieniał w miejscu. Zapach człowieka mógł być niebezpieczny i odstraszyć inne zwierzęta. Ale jego zaufanie można zdobyć…

Trudno o bardziej serdeczny kontakt z podopiecznym maleństwem:

„Potem długo leżał na mojej dłoni umoszczony obok mojego serca”

Mieszkać i żyć razem z dzikim zwierzątkiem to wyjątkowa forma przyjaźni. Nie ma zbyt ciasnej szpary między futryną a drzwiami, której nie można wykorzystać. Wyjątkowe bliskość, bezpośredniość dają uczucie szczęścia.

„Miałam poczucie, że osiągnęłam apogeum doświadczenia i bez śladu zażenowania uświadomiłam sobie, ze kocham te niezwykłe stworzenia”

Kiedyś obdarzano zająca szczególnym szacunkiem…

„W relacji z wojen galijskich Juliusz Cezar napisał, że rdzenni Brytyjczycy odmawiali jedzenia zająca, ponieważ był dla nich święty”

…a teraz

„W książkach tych znalazłam niezliczone opisy tego, jak upolować, zabić albo ugotować zająca, ale ani słowa o jego wychowywaniu”

Chloe opisała, jak czuła się bezpiecznie, słuchając najczęściej zwierząt. Przerażający może być krzyk śmiertelnego wołania.

„Krzyk jak strzała wskroś głowy.

Dwie minuty. Kolejny krzyk i pojedynczy strzał.

Złamaliśmy się. Ktoś płakał. Ktoś wrócił.

– Zajęczyca – powiedział. – Ona tak krzyczy.”

„Jak wychować zająca” to piękna opowieść o zającach i opiece roztoczonej nad nimi. Pomysłowość, umiejętności i akrobatyczne popisy tych zwierzątek są urocze. Pani Chloe Dalton bardzo ciekawie opowiedziała o swoich przeróżnych doświadczeniach, o obawach i satysfakcji. Czytając tę książkę, nie raz pomyślałem: Jak trzeba być wrażliwym i uważnym, żeby nie skrzywdzić… zajęczycy i jej dzieci. Gorąco polecam tę książkę.