Łabędź i nietoperz

„Łabędź i nietoperz” – Keigo Higashino (Wydawnictwo Relacja)

Książka otrzymana w ramach współpracy barterowej.

Powieść Keigo Higashino to mroczny kryminał, w którym pozornie prosta sprawa szybko okazuje się znacznie bardziej złożona. Zabójstwo cenionego prawnika w Tokio i natychmiastowe przyznanie się do winy przez spokojnego emeryta zdają się zamykać śledztwo. Gdy jednak syn domniemanego sprawcy oraz córka ofiary zaczynają zagłębiać się w przeszłość, na światło dzienne wychodzą wydarzenia sprzed trzech dekad, rzucające nowe światło na zbrodnię i stawiające pytanie, czy każda prawda powinna zostać ujawniona.

Keigo Higashino jeszcze nigdy mnie nie zawiódł, dlatego ogromnie cieszę się, że coraz więcej jego książek ukazuje się na polskim rynku. To rodzaj kryminału, w którym pozornie od razu znamy sprawcę, a śledztwo wydaje się zakończone. Z czasem jednak na jaw wychodzą kolejne okoliczności, które puzzel po puzzlu zmieniają cały obraz sytuacji. Jak zawsze w przypadku tego autora - od początku do końca czyta się to znakomicie. Wciąga bez reszty.

Język Higashino jest stonowany, prosty i minimalistyczny, a jednocześnie wyraża wszystko, co powinien wyrazić. Właśnie za to cenię japońską literaturę - często prostą w formie, lecz kryjącą głębię w detalach, refleksji i samej historii. Dodatkowo, wychowany na kulturze japońskiej, czuję się jak w domu wśród pragmatycznych i formalnych relacji społecznych Japończyków. Kontrast kulturowy szczególnie zrobił na mnie wrażenie w niektórych elementach fabuły, które napędzają dalsze wydarzenia. Na przykład nie wyobrażam sobie społecznego przyzwolenia na takie traktowanie drugiego człowieka w Polsce, w jaki sposób Haitani traktował Tatsuro Kurakiego, jednak z perspektywy tamtych okoliczności i kultury było to logiczne i wiarygodne.

Jeśli chodzi o wady, środek powieści wydał mi się momentami zbyt rozciągnięty i monotonny. Były to jednak krótkie chwile zwątpienia, po których ekscytacja ponownie sięgała zenitu. Wiele można się domyślić, a fakty odkrywane są powoli. Nie mamy tu do czynienia z gwałtownym zwrotem akcji o 180 stopni - raczej stopniowo, dzięki kolejnym poszlakom, nabieramy coraz większej pewności co do innego przebiegu zbrodni. Zakończenie mnie zaskoczyło. Moje przewidywania nie okazały się trafne, choć typowałem dość blisko celu. Niemniej całość dostarczyła mi ogromnej satysfakcji z poznania prawdy, która okazała się słodko-gorzka.

„Łabędź i nietoperz” skłania również do refleksji nad kruchością i ulotnością życia. Każdy czytelnik może wyciągnąć własne wnioski, ja jednak długo rozmyślałem o przedawnieniu zbrodni oraz o wpływie morderstwa na rodziny - nie tylko ofiar, ale również samego sprawcy. Mimo że przeczytałem wiele kryminałów, rzadko spotyka się tak wyraźnie zarysowany wątek społecznego traktowania rodzin mordercy, co zdecydowanie daje do myślenia.

Najnowszy wydany w Polsce kryminał Higashino okazał się strzałem w dziesiątkę. Sięgnąłem po niego celowo w czasie czytelniczego zastoju, wiedząc, że styl autora pomoże mi z niego wyjść - i nie zawiodłem się. Otrzymałem dokładnie to, czego oczekiwałem: znakomity japoński kryminał. Moja pierwsza przeczytana w 2026 roku książka otrzymuje 8,5/10. Polecam.

Rok 2025 na polskim rynku japońskiej literatury kryminalnej należał do Keigo Higashino, którego aż trzy powieści ukazały się w tym czasie. Ostatnią, tą zamykającą rok, jest “Łabędź i nietoperz”, który w Japonii wydany został kilka lat temu, a tłumaczenia na rynku zachodnim dopiero zaczynają się pojawiać - polscy czytelnicy byli zatem jednymi z pierwszych, którzy mogli się z tą historią zapoznać. To powieść z gatunku tych spokojnych, w których nie liczy się szybkość rozwoju fabuły, a detale i refleksje, jakie sobą niesie. Tu sprawca szybko zostaje aresztowany, a jego motyw, choć logiczny, wydaje się jednak nieco za idealny… I tak historię poznajemy z kilku stron: prawa w postaci detektywów i prawników, jak i rodzin w zbrodnię uwikłanych: sprawcy i ofiary. I to one są tutaj najważniejsze, to, jak zbrodnia jednego człowieka wpływa na nich i jak społeczność na to reaguje. Bo choć przecież nie odpowiadamy za czyny innych, to jednak okazuje się, że w oczach społeczności kara przechodzi z pokolenia na pokolenie. W społeczności japońskiej, w której honor, moralność i zasady są nadrzędne, jest to jeszcze bardziej widoczne, jednak autor podkreśla to bardzo subtelnie - nie przytłacza, a stanowi ciekawy dodatek kulturowy dla polskiego czytelnika. Intryga zbudowana jest z najwyższą uwagą i starannością, odkrywanie przeszłości, w której przecież muszą kryć się motywy zbrodni, cała ta historia, gra w niej pierwsze skrzypce, a kolejno odkrywane detale zmieniają nasze spojrzenie na całość raz po raz. Psychologia zbrodni i psychologiczne portrety postaci są tym, co tu naprawdę się liczy, bo zbrodnia popełniona zostaje w normalnym społeczeństwie, przez normalnego człowieka, takiego, jak my. I to jest w tej historii niepokojące - bo czy każdy tak naprawdę jest zdolny do najgorszych ze zbrodni? Dobre, psychologiczno-refleksyjne, a zarazem w środkach oszczędne spojrzenie na gatunek powieści kryminalnej.

W Tokio zostaje zamordowany znany prawnik, szybko przyznaje się do winy niepozorny emeryt. Jego syn i córka ofiary zaczynają mieć wątpliwości, co do prawdziwości jego zeznań. Nieufni wobec działań policji, zaczynają własne śledztwo, które prowadzi ich do wydarzeń sprzed 30 lat. Na jaw wychodzą tajemnice dwóch rodzin.

„Łabędź i nietoperz” to kolejny po mistrzowsku, skonstruowany kryminał autora na polskim rynku.

Autor stworzył w przemyślany sposób zagadkę kryminalną, ale również wplótł w nią głębsze motywy psychologiczne i społeczne. To nie tylko opowieść o winie i karze, ale także tajemnice rodzinne i wpływ przeszłości na teraźniejszość. Zmusza do refleksji nad sytuacją rodziny zabójcy, jak spotykają się z ostracyzmem ze strony społeczeństwa, mimo iż to nie oni zabili. Autor ma oszczędny styl, ale za to bardzo wymowny, słychać to co zostało nie wypowiedziane, napięcie również jest subtelne, budowane po woli. Zagadka kryminalna poprowadzona solidnie, pełna zaskoczeń i zwrotów akcji, wielowątkowa. Skrupulatne i rzeczowe śledztwo, pełne analiz i dedukcji wydarzeń. Podobała mi się nietuzinkowa relacja między synem oskarżonego, a córką ofiary, są symbolem światła i ciemności, której granica się zaciera. Jest to historia dopracowana w każdym calu, nie skupiamy się tylko na tym kto zabił, ale dlaczego. Możemy się zatrzymać i pomyśleć, analizować wraz z bohaterami fakty i dowody. Czytelnik może wniknąć w psychologię postaci, w relacje rodzinne oraz jak wydarzenia z przeszłości rzutują na teraźniejszość. Tu nic nie jest takie jak się wydaje, a odpowiedzi przynoszą kolejne pytania, które prowadzą w co raz głębszy labirynt tajemnic, a prawda okaże się zatrważająca.

„Chcąc chronić bliskich, sprowadziłem nieszczęście na inną rodzinę.”

Autor po raz kolejny zmusza do przemyśleń o prawdę, przebaczenie, karę, czy można żyć w spokoju gdy na sumieniu ciąży tajemnica. Polecam