Zanim zapłonął świat

Wioletta Sawicka trafiła do grona moich ulubionych autorek po lekturze niezwykłej sagi „Czas grzechu”. Towarzyszyłam jej bohaterom od samego początku i od pierwszych stron zachwycił mnie styl autorki oraz jej znajomość Warmii. Serce skradły mi świetnie wykreowane postaci, a dramatyczne konflikty między Polakami a Niemcami, rodzinne podziały oraz przeplatające się uczucia nienawiści i bezinteresownej pomocy sprawiły, że ta saga wywołała we mnie ogromne emocje. Z radością przyjęłam wiadomość, że autorka postanowiła napisać kolejną sagę, tym razem biorąc na tapet przedwojenne Kresy. Stworzyła opowieść o miłości, ambicji, marzeniach i świecie, który jeszcze nie wie, że za chwilę zapłonie. Nie ukrywam, że ta tematyka wzbudziła we mnie pewne obawy, ponieważ jest trudna do udźwignięcia, ale zaufałam talentowi autorki i nie zawiodłam się. Powieści Wioletty Sawickiej od lat pozostają dla mnie historiami, w których wielkie wydarzenia historyczne nie przytłaczają ludzkich losów. Autorka z wrażliwością prowadzi swoich bohaterów przez życie, dając im przestrzeń na marzenia, miłość i nadzieję, mimo że nad ich światem już gromadzą się ciemne chmury. Właśnie tak dzieje się w książce „Zanim zapłonął świat”, rozpoczynającej „Sagę krzemieniecką”.

„Zanim zapłonął świat” to przepiękna historia o marzeniach, odwadze i kobiecej sile, ale też o rzeczywistości, która jeszcze nie zdaje sobie sprawy z nadchodzącego przełomu. Powieść pokazuje, że wielkie tragedie nie rodzą się nagle, lecz wyrastają z obojętności i narastających podziałów. Zakończyłam lekturę z poczuciem bliskości wobec bohaterów i przekonaniem, że ich los pozostanie w mojej pamięci, a na dalszy ciąg tej historii będę czekać z drżeniem serca.

„Zanim zapłonął świat” Wioletty Sawickiej to książka, która przenosi czytelnika do Krzemieńca lat trzydziestych XX wieku, miejsca, gdzie spokojne życie mieszkańców stopniowo ustępuje narastającym konfliktom między Polakami i Ukraińcami.

Jedną z bohaterek współczesnych wydarzeń jest Alicja, starsza kobieta, która przypadkowo trafia na książkę przywołującą jej dawne wspomnienia. W trakcie lektury rozpoznaje w jednej z postaci swoją przyjaciółkę sprzed lat, Martę, co staje się impulsem do powrotu do trudnej przeszłości.

Szczególnie spodobała mi się postać Heleny Krzemienieckiej, pewnej siebie młodej kobiety z tytułem inżyniera, która za wszelką cenę dąży do niezależności w świecie, w którym większą władzę sprawują mężczyźni. Jej determinacji nie potrafi stłumić nawet własna matka, uporczywie nakłaniająca ją do zamążpójścia. Helena jest przykładem kobiety przełamującej stereotypy, broniącej własnego zdania i niebojącej się wyrażać opinii, nawet wtedy, gdy poruszane tematy bywają niewygodne.

Na uwagę zasługuje również historyczne tło powieści. Wioletta Sawicka w interesujący sposób ukazuje zmieniające się relacje między Polakami i Ukraińcami, dzięki czemu książka skłania do refleksji nad trudnymi wydarzeniami z przeszłości.

Autorka posługuje się płynnym, obrazowym językiem, co sprawia, że czytelnik bez większego wysiłku pochłania kolejne rozdziały powieści. Szkoda jedynie, że wiele wątków pozostało otwartych i nie miałam okazji poznać dalszych losów bohaterów.

„Zanim zapłonął świat” będzie idealną lekturą dla fanów powieści obyczajowych, którzy oczekują od książki czegoś więcej niż tylko przyjemnego sposobu na spędzenie wieczoru. To poruszająca opowieść o przyjaźni, marzeniach i świecie stojącym u progu wielkich zmian.

To pierwszy tom sagi krzemienieckiej.

Powieść rozgrywa się na dwóch płaszczyznach czasowych. W jednej mamy rok 2022 i schorowaną kobietę, której życie splata się z przeszłością za sprawą książki wypożyczonej w bibliotece. W drugiej cofamy się do lat trzydziestych ubiegłego wieku do Krzemieńca na Wołyniu.

Akcja książki rozpoczyna się w 2022 roku w Zamościu. Główna bohaterka Alicja otrzymuje z biblioteki książkę, w której odnajduje historię swojej przyjaciółki sprzed siedemdziesięciu lat. Wspomnienia wracają i starsza pani wraca pamięcią na ukochany Wołyń do Krzemieńca.

Wołyń lata trzydzieste dwudziestego wieku. Inżynier chemii Helena dąży do spełnienia marzeń. Chociaż na każdym kroku czają się przeszkody, ona nie daje się i dalej próbuje zaistnieć w świecie zdominowanym przez mężczyzn. Ogromne wsparcie ma ze strony swoich przyjaciół Zuzanny i Szymona - żydowskiego małżeństwa oraz kochającym się w niej Ukraińcu. Nadchodzą jednak czasy niesprzyjające takim znajomościom. Słychać o napięciach między Polakami a Ukraińcami. Matka Heleny robi wszystko, by wydać ją za mąż, ona jednak ma inne plany. Walczy o niezależność w świecie, który nie jest na to gotowy.

Autorka napisała powieść o kobiecej sile, determinacji i walce o swoje miejsce w świecie. W książce poruszone zostały motywy przyjaźni, miłości, ambicji i walki o niezależność. Różnice kulturowe i narodowościowe zostały przedstawione bardzo szczegółowo. Fabuła wciąga od pierwszych stron. Książka idealna dla fanów historii obyczajowo-historycznych.

Tam, gdzie człowiek zasieje pogardę, nie narodzi się zrozumienie.”

Świat jeszcze trwał, choć jego fundamenty zaczynały pękać.”

Przyjaźń nie pyta o pochodzenie, wyznanie ani granice

Zamość 2022 rok

Osiemdziesięcioletnia pani Alicja czeka na ważną przesyłkę- znajoma kuratorka Pani Jolanta poleciła swojej dobrej znajomej pewną powieść- opartą na prawdziwych wydarzeniach.

Podarunek dotarł do seniorki dzięki jednemu z podopiecznych Joli - nastoletniego Filipa.

Chłopak przez wiele postronnych osób uważany jest za osobę z marginesu , jak sam o sobie mówi "patusa" , lecz seniorki to nie zniechęca. Płaci ona swemu gościowi za.. czytanie powieści.

I choć ten początkowo delikatnie mówiąc nie przykłada się do swego zadania i niechętnie odpowiada na pytania staruszki z czasem słowa i losy poszczególnych osób zaczynają go intrygować.

Co więcej Pani Ala odkrywa ,że książka opisuje życie i losy jej przyjaciółki z dzieciństwa-Marty z którą to rozdzieliła ją wojna. Kobieta przenosi się wspomnieniami do Krzemieńca, malutkiej miejscowości położonej na Wołyniu.

Rok 1937 - Krzemieniec, Wołyń

Helena Krzemieniecka jest wyjątkowo nietuxinkową wyprzedzającą swoje czasy kobietą. Ukończyła chemię na politechnice lwowskiej z najlepszą notą , a liczby zwyczajnie ją uspokajają.

Ale tym co spędza sen z powiek jej matce wychowanej wedle ideałów z poprzedniej epoki jest fakt, że jej jedyna córka nie ma jeszcze męża lub przynajmniej narzeczonego. Ojciec zaś lekkoduch i utracjusz myśli o karierze politycznej zostawiając majątek na głowie pań.

Jednak panna Krzemieniecka pragnie dla siebie zupełnie innego losu - chce bowiem postawić w pobliskim Borysławiu szyb naftowy. Jakby tego było mało dziewczyna przyjaźni się z osobami różnych narodowości- Ukraincem o imieniu Dmytro oraz żydowskim małżeństwem Szymonem i Zuzanną.

W okolicy narastają konflikty , antagonizmy i poczucie krzywdy prowadzą do wzajemnych pretensji i żalu.

Determinacjs Heli mnie naprawdę zdumiewała.

Tyle tylko ,że na drodze dziedziczki rodu staje krnąbrny kapitan lotnictwa Arkady Pawlicki..

Ona zaś doświadcza uczuć, których nie potrafi nazwać i zdefiniować.

Relacja Heli i Arkadego zaczyna się od tarcia charakterów, ale szybko okazuje się czymś znacznie bardziej złożonym. Ona — uporządkowana, kierująca się logiką i ambicją. On — wojskowy, przyzwyczajony do dyscypliny, ale też obciążony własnymi doświadczeniami i wewnętrznymi ograniczeniami. Ich spotkania są pełne napięcia, niedopowiedzeń i emocji, które stopniowo wymykają się spod kontroli.

Równolegle historia Filipa i pani Alicji zaczyna nabierać głębi. Chłopak, który początkowo traktuje swoje „zlecenie” wyłącznie jako sposób na zarobek, z czasem zaczyna rozumieć, że opowieść, którą czyta, nie jest tylko literaturą — to czyjeś życie, wspomnienia i trauma, które wciąż żyją w osobie słuchającej. Między nim a starszą kobietą rodzi się nieoczywista więź, oparta na ciekawości, szacunku i stopniowym przełamywaniu stereotypów.

Najmocniejszym elementem tej historii jest jej wielowarstwowość — przeszłość i teraźniejszość przenikają się, pokazując, jak wojna i podziały narodowościowe odciskają piętno na kolejnych pokoleniach. Krzemieniec i Wołyń z 1937 roku nie są tylko tłem, ale pełnoprawnym bohaterem opowieści — miejscem, gdzie dojrzewają uczucia, ale też rodzą się konflikty, które wkrótce mają zmienić wszystko.

Autorka bardzo wyraźnie pokazuje kontrast między światem, który jeszcze trwa, choć już się chwieje, a współczesnością, w której pozornie bezpieczne życie także skrywa samotność, niezrozumienie i potrzebę bycia wysłuchanym.

To historia o pamięci, która nie daje się wymazać, o przyjaźni przekraczającej granice czasu i pochodzenia oraz o tym, że czasem jedno wspomnienie potrafi połączyć ludzi, których dzieli wszystko — wiek, doświadczenie i historia.

Jak potoczą się losy bohaterów i jak lączą się te dwie opowieści przekonamy się w kolejnych odsłonach Sagi Krzemienieckiej.

Zanim zapłonął świat to pierwszy tom sagi Krzemienieckiej, który już od pierwszych stron wciąga w spokojny, ale podszyty napięciem świat sprzed wielkiej zawieruchy. Autorka przenosi czytelnika do czasów, w których codzienne życie toczy się swoim rytmem, ale gdzieś w tle czuć nadchodzące zmiany, które odmienią wszystko. Poznajemy bohaterów z ich marzeniami, planami i relacjami, które wydają się trwałe… do momentu, gdy historia zaczyna pisać własny scenariusz. Najbardziej poruszyło mnie to, jak subtelnie budowane jest napięcie, nie przez dramatyczne wydarzenia, ale przez świadomość tego, co dopiero nadejdzie. To książka o ludziach, ich wyborach i uczuciach, które zostaną wystawione na próbę. Styl autorki jest lekki, ale bardzo obrazowy, dzięki czemu łatwo zanurzyć się w tej rzeczywistości. Czuć tu klimat sagi rodzinnej, w której każdy bohater ma swoje miejsce i znaczenie. To dopiero początek historii, ale już wiadomo, że będzie to opowieść pełna emocji i trudnych momentów.

"[...] To bardzo krzywdzące i niesprawiedliwe dzielić ludzi według pochodzenia czy wyznania... [...]"

"Zanim zapłonął świat" jest pierwszym tomem nowej sagi Wioletty Sawickiej o nazwie Saga Krzemieniecka.

Poznałam tutaj wyjątkową, silną i wiedzącą, co chce w swoim życiu robić, młodą dziewczynę, Helenę Krzemieniecką. Jest inżynierem chemii i ma ambitne plany. Tylko czy w świecie rządzącym przez mężczyzn, jej plany uda się zrealizować? Jej matka pragnie, żeby wydać swoją ukochaną córkę za mąż. Helena ze względu na swoje plany, odrzuca każdą kandydaturę. Czy w końcu jej serce zabije mocniej? Czy jej życie będzie skierowane tylko na karierę? Przyszło jej żyć w latach trzydziestych dwudziestego wieku na Wołyniu. W powietrzu wyczuwalny jest niepokój.  Zaczyna się robić duszna atmosfera. Gołym okiem widać, początki propagandy ukraińskiej przeciwko Polakom. Polacy nie ufają Ukraińcom. Pomału zaczyna się niechęć do Żydów. Widać to między innymi na drzwiach żydowskich sklepów.

Wioletta Sawicka w bardzo dobry sposób przedstawiła historię Heleny i jej otoczenia. Kupiła mnie swoją odważną bohaterką z ciętym językiem. Ta dziewczyn nie da sobie w kaszę dmuchać. Chciałabym poznać dalsze jej losy. Pierwszy tom kończy się w takim miejscu, że nie da się inaczej.

Historia ukryta na kartkach powieści "Zanim zapłonął świat" zaczyna się całkiem niewinnie, od współczesnych czasów. Poznacie w niej pewną starszą panią. To dzięki niej cofamy się w czasie.

Fabuła jest tak wciągająca, że nie da się od niej oderwać. Podobało mi się tło historyczne. Wioletta Sawicka w idealny sposób wprowadziła swoje postacie i dała im solidny grunt, pod kolejne części. Mam nadzieję, że będzie ich dużo.

Jeżeli lubicie literaturę obyczajową, silne postacie kobiece, realizację marzeń pomimo przeciwności losu, czas akcji pierwsza połowa dwudziestego wieku i cenicie sobie twórczość Wioletty Sawickiej, to śmiało sięgnijcie po "Zanim zapłonął świat".

Czy jesteście ciekawi, co stało się, zanim zapłoną świat? Zapraszam do lektury. Nie zawiedziecie się.

Zamość 2022 rok. Do Alicji, starszej, schorowanej kobiety przychodzi młody chłopak. Został poproszony o przyniesienie pewnej książki. Okazuje się, że na jej kartach Alicja odnajduje swoją przyjaciółkę z dawnych lat.

Krzemieniec, Wołyń 1937 rok. Dwudziestopięcioletnia Helena jest utrapieniem dla swojej matki. Ta chce aby u boku córki stał już mąż i biegały wnuki. Młoda kobieta ma zupełnie inne pragnienia. Niestety pomimo tytułu inżyniera i tak nie może spełnić swoich marzeń. Czyżby jedyną nadzieją Heleny było zamążpójście?

W wielokulturowej okolicy coraz głośniej mówi się o wolnej Ukrainie, a sąsiedzi zaczynają patrzeć na siebie wilkiem. Jak bardzo konflikty zaczną przeszkadzać w codzienności?

Są tematy, które nadal mi się nie nudzą. Okres przed i wojenny to najczęstsze przedziały czasowe, które mnie interesują. Autorka przenosi nas w czasie do przedwojennego Krzemieńca, gdzie inność nie stanowiła problemu, do czasu... Do czasu gdy Ukraińcy nie zaczęli pragnąc państwa tylko dla siebie, gdy zazdrość zatruła serca sąsiadów, przyjaciół i najbliższej rodziny. Gdy polityka i nienawiść stała się ważniejsza niż człowieczeństwo.

W tym tomie pojawiają się delikatne symptomy nadchodzących zmian.

Na głównym planie jednak klaruje się postać Heleny. Kobiety, jak na tamte czasy, postrzeganej już jako starej panny. Chcącej dla siebie czegoś więcej niż usługiwanie mężowi i poświęcającej się wychowaniu dzieci. Osobie, która nie da sobie w kaszę dmuchać, charakternej ale i mającej w sobie wielkie pokłady współczucia oraz dobroci.

Polubiłam się z tą bohaterką, tak samo jak z opisami, nie przydługimi, a w sam raz i ogólnie z piórem autorki. Myślę, że to nie ostatnie spotkanie z jej twórczością. Akcja, poza jednym, początkowym rozdziałem, rozgrywa się w przeszłości 1937-38. Kończy się tak,że już niecierpliwie czekam na ciąg dalszy. Polecam.

„Na Wołyniu… - powtórzył, odwróciwszy się od kobiety. Na twarzy i w głosie miała coś takiego, ni to sentyment, ni żal, co kiedyś widział też u dziadka, gdy ten opowiadał różne historie stamtąd. Lubił ich słuchać. Dziadka też lubił”.

Nie będę ukrywał, że Wioletta Sawicka należy do moich ulubionych autorek. Jej sagi historyczne są po prostu znakomite. Imponuje mi bardzo, jak rzetelnie oddaje historyczne realia epoki, w której umieszcza swoich bohaterów. Tworzy historie chwytające za serce i poruszające w nas czułą strunę. Jednym słowem pisze po postu znakomite powieści, które czyta się jednym tchem. Tak było w przypadku „Opowieści warmińskiej” i „Wieku miłości, wieku nienawiści”.

Dlatego też z największą przyjemnością sięgnąłem po najnowszą powieść pisarki pod tytułem „Zanim zapłonął świat”. Ukazała się ona – tradycyjnie – nakładem wydawnictwa Prószyński i S-ka i otwiera „Sagę krzemieniecką”. Tak tak, Wioletta Sawicka pisze kolejną sagę historyczną. To bez wątpienia znakomita wiadomość dla wszystkich miłośników jej książek, w tym oczywiście dla mnie.

W tym miejscu pozwolę sobie na małą dygresję. Nie jest łatwo pisać recenzję książki ulubionego autora. Nie ukrywam, że kiedy Wioletta Sawicka zdradziła mi temat kolejnej sagi, miałem lekkie ukłucie niepokoju. Wszyscy wiemy bowiem, jak skomplikowana jest historia Wołynia. Z całych sił trzymałem kciuki za Sawicką, aby sprostała zadaniu jakie przed sobą postawiła. Pod względem czysto historycznym jest to być może najbardziej wymagająca z jej dotychczasowych sag. Jednak moje obawy okazały się całkowicie bezzasadne. Wioletta Sawicka napisała naprawdę świetną powieść, która jest bardzo obiecującym początkiem całej sagi. Nie myślcie, że się powtarzam, ale autorka po raz kolejny udowadnia swój talent do opisywania pięknych i zapadających w pamięć historii. Jej język i styl zasługują na najwyższą pochwałę. Niesamowicie podoba mi się także Wołyń opisany w książce. To nie jest jakaś mityczna kraina, raj na ziemi gdzie panuje powszechna zgoda i miłość. Autorka nie traktuje czytelników jak małych dzieci i za to należą się jej najwyższe słowa uznania.

Ale po kolei. Zanim przejdę do zasadniczej treści powieści, zwrócę waszą uwagę na wstęp. Historia w nim opowiedziana jest tak nieprawdopodobna, że nikt by w nią nie uwierzył gdyby nie fakt, że wydarzyła się naprawdę. Okazuje się, że książki potrafią zmienić życie człowieka i nie jest to tylko wyświechtany frazes. Wioletta Sawicka zaś może być dumna z tego, że pisze tak wspaniałe powieści, które mają niesamowity ciąg dalszy w prawdziwym życiu.

Akcja recenzowanej powieści rozpoczyna się w roku 2022. Przyznam, że było to dla mnie spore zaskoczenie. W Zamościu poznajemy Alicję. Schorowana kobieta nie wychodzi z mieszkania, ukojenia szukając w książkach. Odwiedza ją Filip, który dostarcza jej kolejną książkę z biblioteki. Młody, zbuntowany chłopak nie ma na to najmniejszej ochoty. Jest poniekąd zmuszony, aby to zrobić. Jakież jest jego zdziwienie, gdy pani Alicja prosi go o przeczytanie fragmentu książki. Na jej kartach odnajduje Martę, przyjaciółkę sprzed wielu wielu laty. Wydawać by się mogło, że było to w innym życiu. Teraz wspomnienia ożywają. Alicja wraca pamięcią na ukochany Wołyń.

Krzemieniec, rok 1937. Poznajemy młodą Helenę, córkę bogatych Polaków. Jej matka robi wszystko, aby wydać córkę za mąż. Jednak Helena ma inne plany. Potrzebuje pieniędzy, aby mc spełnić swoje marzenia.

Helena przyjaźni się z Ukraińcem Dymytrem o raz żydowskim małżeństwem Zuzanną i Szymonem. Cała czwórka przysięga sobie, że nic nie pokona ich przyjaźni. Jednak atmosfera na Wołyniu zdecydowanie się pogarsza. Rośnie napięcie między Polakami a Ukraińcami. Kresy okazują się beczką prochu, która tylko czeka na wybuch. Jak potoczą się losy Heleny i jej przyjaciół? Czy przyjaźń okaże się silniejsza niż nienawiść?

„Zanim zapłonął świat” to bardzo dobre otwarcie Sagi krzemienieckiej. Wioletta Sawicka rozpoczyna opowieść kolejnej historii, która chwyta nas za serce. Książka bardzo mi się spodobała i już czekam na kolejne tomy. Autorka po raz kolejny pokazuje swój pisarski talent. Brawo. Jak wytrzymać kilka miesięcy do kolejnego tomu?

Wojciech Sobański.

„Zanim zapłonął świat” to powieść, którą zaczęłam czytać z ciekawością, a skończyłam z sercem pełnym emocji i głową zanurzoną w przeszłości, która stała się mi bardzo bliska. To właśnie tutaj, na kartach tej książki wspomnienia przeplatają się z nieuchronnym cieniem nadchodzącej tragedii. Autorka prowadzi czytelnika przez dwa światy: współczesny, cichy i refleksyjny oraz ten dawny, pełen życia, marzeń i napięć, które dopiero mają eksplodować.

Krzemieniec sprzed wojny tętni w tej powieści autentycznością. Słychać rozmowy i widać ludzi, którzy jeszcze wierzą, że wszystko będzie dobrze. A na ich tle Helena. Bohaterka, którą chce się podziwiać i której losy śledzi się z zapartym tchem. Silna, uparta i ewidentnie wyprzedzająca czasy w których przyszło jej żyć. Do tego przyjaźnie ponad podziałami, które już zachwalę zapewne los wystawi na niejedną próbę…

Każdy kto zna pióro autorki wie, że potrafi opowiadać ona o rzeczach najtrudniejszych w sposób cichy, a jednocześnie rozdzierający serce. Bez patosu, bez nadmiaru słów, za to z niezwykłą dbałością o detale i wrażliwością na emocje, które nie zawsze są wypowiedziane wprost.

Najbardziej w tej historii poruszył mnie moment zawieszenia. Niby świat jeszcze trwa, jeszcze wszystko wydaje się być możliwe, a pod powierzchnią narasta coś nieuchronnego. I to niepokojące uczucie, że czytelnik wie więcej niż bohaterowie…

„Zanim zapłonął świat” to pierwszy tom pięknej i wzruszającej historii starszej schorowanej kobiety, Alicji, która na kartach pewnej książki odnajduje swoją przyjaciółkę z czasów wojny.I tak właśnie Alicja wraca wspomnieniami do Krzemieńca.

Autorka zabiera nas do roku 1937 na Wołyń, gdzie ziemie te zamieszkiwało wiele narodowości: Polacy, Ukraińcy, Żydzi, Niemcy i Czesi. Poznajemy Helenę, która po zakończeniu studiów chce być niezależną kobietą. Jednak los chciał inaczej. Ukraińcy domagają się wolnej Ukrainy i rodzina dziewczyny doświadcza okropnej agresji ze strony naszych sąsiadów.

„Zanim zapłonął świat” rozpoczyna sagę Krzemieniecką. Książka nie jest obszerna i czyta się bardzo szybko. Ale nie tylko ze względu na jej gabaryty, ale również ze względu na historię, którą opowiada. Jest to poruszająca opowieść o młodzieńczych marzeniach, planach i miłości. Rozpoczyna się kiedy Helena i jej przyjaciele jeszcze nie wie jak bardzo czasy, w których żyją zmienią się.

Bardzo polubiłam Helenę, młodą dziewczynę, która potrafiła postawić na swoim. Była inteligenta i zaradna. Kiedy trzeba zbuntowana.

Autorka wspaniale klimat dawnych kresów, gdzie na jednej ziemi żyło wiele narodowości. Byli to prości ludzie, którzy nie widzieli podziałów. Łączyła ich przyjaźń i miłość.

I właśnie te opisy najbardziej poruszają serca czytelników. Są pełne emocji i sprawiają, ze trudno zapomnieć o historii młodych ludzi żyjących na Wołyniu.

Już nie mogę doczekać się kolejnego tomu, Wam bardzo polecam „Zanim zapłonął świat”.

„Zanim zapłonął świat” to powieść, którą zaczęłam czytać z ciekawością, a skończyłam z sercem pełnym emocji i głową zanurzoną w przeszłości, która stała się mi bardzo bliska. To właśnie tutaj, na kartach tej książki wspomnienia przeplatają się z nieuchronnym cieniem nadchodzącej tragedii. Autorka prowadzi czytelnika przez dwa światy: współczesny, cichy i refleksyjny oraz ten dawny, pełen życia, marzeń i napięć, które dopiero mają eksplodować.

Krzemieniec sprzed wojny tętni w tej powieści autentycznością. Słychać rozmowy i widać ludzi, którzy jeszcze wierzą, że wszystko będzie dobrze. A na ich tle Helena. Bohaterka, którą chce się podziwiać i której losy śledzi się z zapartym tchem. Silna, uparta i ewidentnie wyprzedzająca czasy w których przyszło jej żyć. Do tego przyjaźnie ponad podziałami, które już zachwalę zapewne los wystawi na niejedną próbę…

Każdy kto zna pióro autorki wie, że potrafi opowiadać ona o rzeczach najtrudniejszych w sposób cichy, a jednocześnie rozdzierający serce. Bez patosu, bez nadmiaru słów, za to z niezwykłą dbałością o detale i wrażliwością na emocje, które nie zawsze są wypowiedziane wprost.

Najbardziej w tej historii poruszył mnie moment zawieszenia. Niby świat jeszcze trwa, jeszcze wszystko wydaje się być możliwe, a pod powierzchnią narasta coś nieuchronnego. I to niepokojące uczucie, że czytelnik wie więcej niż bohaterowie…

Zanim zapłonął świat to książka, która wciąga od pierwszych stron, ale w inny sposób niż typowe powieści historyczne. Historia zaczyna się w 2022 roku, kiedy Alicja w bibliotece znajduje książkę. Nie spodziewa się, że stanie się ona bramą do jej własnej przeszłości. Z każdą przeczytaną stroną wraca do dzieciństwa we Wrocławiu, do przyjaźni z Martą, przyjaciółką, która przeżyła zupełnie inną wojenną tragedię. Marta sowiecką, Alicja wołyńską. I choć minęły dziesiątki lat, wspomnienia powracają z całą mocą. Zapach ulic, pierwsze marzenia, drobne sekrety, które wciąż tliły się w pamięci.

A potem przenosimy się do Krzemieńca lat trzydziestych XX wieku. Helena Krzemieniecka, młoda inżynier chemik, chce żyć po swojemu, niezależnie, świadomie i odważnie. Odmawia kolejnym kandydatom na męża, sprzeciwia się ograniczeniom narzuconym przez społeczeństwo i rodzinę.

W jej codziennym życiu ważne jest laboratorium, eksperymenty, drobne sukcesy i błędy, które uczą ją, jak stawiać czoła światu. Jednak Helena nie jest sama. Towarzyszą jej przyjaciele, Dmytro, spokojny Ukrainiec, i żydowskie małżeństwo Zuzanna i Szymon, którzy stają się jej prawdziwą rodziną. W ich codziennych rozmowach, wspólnych posiłkach i drobnych gestach widać, jak ważne są więzi, które przetrwają wszystko.

Sawicka pokazuje życie takie jakim jest. W małych momentach, drobnych radościach i cichych troskach, które czynią tę opowieść tak autentyczną. Dopiero w tle zaczyna narastać niepokój, plotki, polityczne napięcia i nieufność wobec sąsiadów. Wszystko to powoli wnika w codzienność bohaterów, przypominając, że nasz uporządkowany świat może się zmienić w jednej chwili. Pamiętajmy.

To książka o przedwojennych Kresach, o marzeniach, które trzeba pielęgnować, o miłości, przyjaźni i codziennych wyborach, które tworzą naszą historię. Po lekturze zostaje jakieś nieokreślone ciepło w sercu, poczucie, że każdy dzień, każda rozmowa, każdy drobny gest mają znaczenie. Helena, Alicja i ich przyjaciele uczą, że nawet w najtrudniejszych momentach warto zachować człowieczeństwo. Czy to przesłanie nie pozostaje aktualne bez względu na czasy, w których żyjemy?