Beksa

„Beksa” to powieść, która mocno wryła się do mej psychiki. Wyryła w niej trwały ślad. „Beksa” to historia, która rzuca światło na męski świat, na stereotypowe myślenie o mężczyznach jako istotach, którym płacz jest obcy. A jeśli już jest, to świadczy o braku męskości. Zresztą, czym ona jest – ta męskość? Czym się wyraża? Czym określa? Jaka jest jej definicja? Co upoważnia nas do tego, aby mówić, że jakiś mężczyzna jest męski? Te i wiele innych pytań kotłowały się w mojej głowie podczas lektury najnowszej książki Marcina Grzelaka, autora, który tym tytułem zaprasza nas do dyskusji o „męskości mężczyzn”. Do dyskusji nie tylko w męskim gronie! Zatem niesiony emocjami po lekturze „Beksy” zachęcam Was, abyście również Wy sięgnęli po ten tytuł.

„Beksa” to bez wątpienia kryminał o jakże głębokim podłożu psychologicznym. Tutaj nie tylko wątek kryminalny będzie rozbierany na czynniki pierwsze, lecz przede wszystkim człowiek jako istota. Warstwa po warstwie, bez znieczulenia, bez taryfy ulgowej! Lecz z wyczuciem istotnych jakże ważnych kwestii dotykających sedna ludzkiej psychiki, ludzkich grzechów. Dla mnie lektura tej książki była wewnętrzną podróżą do własnych myśli. Patrząc na historię Adama oraz Irka mogłem dokonać rachunku sumienia. Jaki był jego wynik, pozostawię to dla siebie. Lecz jeśli zapytacie mnie, czy warto sięgnąć po „Beksę”, zacytuję klasyka „Yes, yes, yes!!!”.

Marcin Grzelak zaprasza nas do poznania historii Adama, który uciekając w Bieszczady, chce tak naprawdę zrejterować od swej kryminalnej przeszłości. Na kartach tej książki poznajemy również Irka, młodego gangstera, który zmaga się z zaburzeniami lękowymi. Zatem świat przestępczy jest w tej historii wspólnym mianownikiem. Wspólne doświadczenia bohaterów sprawiają, że ich życiowe drogi nie dzielą się, lecz łączą. Sięgając po ten tytuł, możecie liczyć na ostrą jazdę bez trzymanki, na emocje, które sprawią, że Wasza czytelnicza krew zagotuje się niczym wulkaniczna lawa.

Ostry, mocny, dosadny „męski” język mocno trafiają nie tylko do naszej wyobraźni, lecz przede wszystkim psychiki. Historia Adama i Irka dobitnie pokazują nam, że stereotyp męskości jest krzywdzący dla samych mężczyzn. Marcin Grzelak zmusza nas niejako do stworzenia na nowo definicji męskości. Myślę, że każdy się o nią pokusi. Każdy, kto przeczyta najnowszą książkę autora. A Czyt-NIK zachęca Was do sięgnięcia po ten tytuł, niezależnie od Waszego poziomu męskości, kobiecości… .

Frunęłam. Z góry ich widziałam. Jego, kiedy kolejny raz wyruszył w podroż skuterem objuczonym niczym muł pociągowy, uciekając od życia. Ją też widziałam… Wciśniętą w fotel pod swoim kraciastym kocem, jak ściskała w ręku ramkę ze zdjęciem, rozpamiętując to, co minęło… I młodego też, gdy znów próbował zaczerpnąć powietrza, kiedy dusił go niewidzialny kamień, ciążący mu na klatce piersiowej. I Grażynę widziałam i „Turnaua”, gdy uśmiechał się szyderczo, niczym król życia. Byli tam. Każdy z nich miał coś na sumieniu. Coś, co uwierało, albo dodawało siły, by przetrwać kolejny, cholerny dzień…

Sięgając po nową powieść Marcina Grzelaka, wiedziałam, że będzie to historia niesztampowa. Opowieść, która wyryje w mojej pamięci i sercu trwały ślad, która będzie niczym tatuaż. Wiedziałam i… nie myliłam się, bowiem już po pierwszych kilku stronach ponownie mogłam zakosztować kunsztu pisarskiego, który cechuje tego autora.

Kiedy pierwszy raz zobaczyłam tytuł książki, w mojej głowie zaczęła odtwarzać się kaseta magnetofonowa i słowa starej piosenki popłynęły mimowolnie:

„Prawdziwy mężczyzna nigdy nie płacze

Prawdziwy mężczyzna nie wie co łzy

Prawdziwy mężczyzna nie zna rozpaczy

Mężczyzna i łzy to śmieszne to wstyd”.

W książce Grzelaka poznajemy dwóch mężczyzn. Buli i Irek, Irek i Buli. Dwóch facetów, których pozornie nic nie łączy, a jednak my śledzimy z zapartym tchem ich historie, które wybrzmiewają naprzemiennie i prowadzą nas do momentu, kiedy zostaną połączone. Autor snuje swą opowieść o smutnym wydźwięku. Otula nas budowany przez niego klimat niepokoju, społecznego odrzucenia, osamotnienia… To bezkompromisowa historia, która uderza w nas z całą mocą. Momentami niezrozumiała, przytłaczająca, porażająca świadomością, że los potrafi być bezlitosny dla każdego. Że jesteśmy czasem bezwolnymi marionetkami w jego rękach, kiedy kolejny raz rzuca nas życiu na pożarcie. Myślimy, że w końcu obraliśmy właściwy kierunek, szukamy swojej drogi, ale także siebie w tym brutalnym świecie. Upadamy, podnosimy się z kolan… Jedni walczą do końca, inni zaś popadają w odmęty niezrozumienia, które skutecznie odcina od rzeczywistości. Tak łatwo jest bowiem odpłynąć z dala od trosk – myślimy. Jesteśmy przekonani, że tak się da, że jeśli już raz oberwaliśmy, to zostawi nas w spokoju. Ale los śmieje się do rozpuku z nas – naiwnych marzycieli, szykując kolejny precyzyjnie wymierzony cios…

Nowa powieść Marcina Grzelaka to opowieść o relacjach, które nie zawsze są oczywiste, łatwe, akceptowalne... Czasem porzucone niczym bezpański pies, innym zaś razem, wypełniające nas toksycznymi emocjami, z którymi nie jesteśmy w stanie sobie poradzić. Łatane, klejone, wskrzeszane bezustannie, nawet koloryzowane — niektóre można uratować, wybaczyć, wyjaśnić, zapomnieć to, co złe. Są jednak też takie, które lepiej odciąć niczym destrukcyjną pępowinę, by móc w końcu oddychać pełną piersią. Pytanie, czy zawsze się da...?

Podsumowując:

Łzy niosą oczyszczenie, a mimo to mężczyźni płaczą w ukryciu. Jaki jest ich motyw? Boją się ośmieszenia, obnażenia słabości, wyśmiania, a może płakać tak jawnie… nie wypada? Marcin Grzelak niczym wirtuoz kreśli opowieść, która jest wyjątkowa. Utkana z trudnych wspomnień, bólu niezabliźnionych ran, deficytu tak potrzebnych w życiu każdego z nas wzorców, wzajemnych pretensji, nieukojonego żalu i strachu. To literacka podróż w głąb siebie, skłaniająca do refleksji historia tych, których los nie oszczędzał. Raczył kolejnymi razami, by zobaczyć, czy będą w stanie podnieść się z kolan. Kolejny raz… To jednocześnie opowieść o ucieczce od tego, z czym trudno nam się pogodzić, zrozumieć, porzucić, kiedy uwiera nas niczym kamień w bucie, gdy próbujemy podążać własną ścieżką. To „coś” jest niczym cień, który kładzie się na naszej codzienności i nie pozwala wyplenić ze wspomnień tych, które wolelibyśmy zamieść pod dywan zapomnienia. „Beksa” to również powieść, która was zaskoczy mrocznym wątkiem, który został wpleciony niby mimochodem, gdzieś między perlistym śmiechem bawiących się gości a dźwiękiem szkła, które są niczym akompaniament pozornego szczęścia, jakie wybrzmiewa z murów lokalu Floryda. Pod woalką metafor autor skrywa głębię, która trafi do tych, którzy noszą w sobie wrażliwość i się jej nie wstydzą. Niesztampowa, przejmująca, oryginalna, ważna – kolejny dowód na to, że Marcin Grzelak jest jednym z najciekawszych męskich piór polskiej literatury.

„Beksa” – nowa powieść Marcina Grzelaka pochłania i zachwyca. Dotyka duszy i serca. Zatrzaskuje w męskim świecie, jednocześnie nie zasłaniając kobiecych enklaw. Wymagająca spojrzenia ponad i prosto w twarz. Za siebie, by zamknąć wciąż otwarte drzwi i z nadzieją otworzyć na oścież te przed sobą.

Polecam.

Kto zna książki Autora, z całą pewnością się nie zawiedzie, a jeszcze bardziej zachwyci Jego niezwykłym talentem i mądrością. Kto nie zna – odkryje magię słowa, które zwiewnie działa na wszystkie zmysły.