Blade runner. Czy androidy marzą o elektrycznych owcach?

"Blade Runner" to tytuł zaliczany do klasyki science fiction, który miałam w planach od lat, ale wreszcie mnie do tego zmobilizowało pojawienie się nowego wydania w serii wydawniczej Wehikuł czasu. Do tej pory za to lubiłam film z '82 roku, który darzę dużym sentymentem!

Jest to historia Ricka Deckarda, Łowcy androidów, który dostał zlecenie pozbycia się kilku z nich, które przybyły z Marsa. Głównym elementem takiego śledztwa jest poddanie podejrzanego testowi empatii, który na podstawie podawanych odpowiedzi określa na ile są one ludzkie, a na ile badana osoba jest maszyną.

Muszę przyznać, że bardzo mi się ten wątek spodobał! Autor podrzucił sporo ciekawych pomysłów o tym co czyni człowieka człowiekiem, skupiając się przede wszystkim na potrzebie posiadania żywego zwierzęcia oraz empatii okazywanej pupilom, a także potrzebie doświadczenia wspólnoty oraz doznań duchowych.

To właśnie na tych aspektach skupia się ta powieść, a nie na szybkiej akcji czy emocjach. Książkowy pierwowzór znacznie różni się od historii znanej z filmu, i choć film bardziej mi się podobał, to książka również w jakiś sposób mnie ujęła. Wizja Philipa K. Dicka i jego liczne sugestie oraz przemyślenia sprawiają, że poruszany przez niego temat fascynuje do dziś.

Muszę przyznać, że sama koncepcja na tę historię pobudza wyobraźnię i własne domysły czytelnika, ale światy stworzone przez tego autora mają w sobie coś takiego, że odbiorca mocno w nie wpada i angażuje się w przedstawione realia!

Pomimo że Blade runnera czytałem prawie 10 lat temu, to całkiem dobrze pamiętałem fabułę i poruszane tutaj problemy. Dzięki temu odkryłem wiele rzeczy na które wcześniej nie zwróciłem uwagi, przez co książka Philipa K. Dicka przy ponownej lekturze zrobiła na mnie jeszcze większe wrażenie. W dobie coraz powszechniejszego wykorzystania sztucznej inteligencji, coraz większej automatyzacji, Blade runner nabiera całkiem nowych znaczeń i odbierałem go inaczej niż za pierwszym razem. Rick Deckard jest zabójcą androidów i z początku nie robi to na nim żadnego wrażenie, kiedy je likwiduje. Z czasem jednak zaczyna mieć wątpliwości, zastanawia się i nie jest pewny swoich przekonań. Opozycją do tej postaci jest John Isidore - specjal, który wykonuje najgorsze z prac. Z racji bycia innym od zdrowych ludzi, nie jest przez nich akceptowany - jest pomiatany i spychany do robienia najgorszych prac. Znajduje on dopiero akceptację i zrozumienie wśród trójki zbiegłych androidów.

W książce znajdziemy wiele rozważań dotyczących tego co definiuje człowieka, co jest wyznacznikiem człowieczeństwa, czym ono się objawia, a także, jak może być ono mierzone. W dobie kolejnych udoskonalanych modeli androidów nie da się już ich tak prosto rozróżnić ich od człowieka, a kolejne testy stają się zawodne. Poprzez dwie dość różne postawy wobec androidów - Deckarda i Isidore'a, autor pokazuje że nie są one tylko bezdusznymi maszynami, ale coraz częściej stają się zdolne do współczucia i innych ludzkich uczuć. Granica między człowiekiem a androidem zaciera się i to czytelnik musi zdecydować, co jest wyznacznikiem człowieczeństwa. Philip K. Dick nie podaje nam gotowej odpowiedzi, lecz jesteśmy pozostawieni z tym pytaniem sami.

Blade runner to bardzo dobra książka Philipa K. Dicka, którą gorąco polecam. W tej stosunkowo prostej historii o zabijaniu androidów, mamy ukryte wiele ważnych pytań dotyczących m.in istoty człowieczeństwa.