Ciała niebieskie

Nie będzie przesadą stwierdzenie, że o Mikołaju Kperniku słyszeli wszyscy. Wszak to on „wstrzymał słońce ruszył ziemię, polskie go wydało plemię”. Jego dokonania w dziedzinie astrologii przeszły do historii. Kopernik był człowiekiem wszechstronnie wykształconym, o rozległych zainteresowaniach. Pisał słynne traktaty, poważano go w samym Rzymie. Mikołaj Kopernik był jednak przede wszystkim człowiekiem. Człowiekiem, któremu nie obce były ziemskie troski i uczucia. Człowiekiem, który – choć wstrzymał słońce – musiał liczyć się z ludzkimi układami, zazdrością i niechęcią. Dlatego też z prawdziwą przyjemnością sięgnąłem po najnowszą książkę Maii Wolny pod tytułem „Ciała niebieskie. Powieść o Annie Schilling i Mikołaju Koperniku”. Ukazała się ona nakładem wydawnictwa Marginesy. Autorka jest doskonale znana czytelnikom. Maja Wolny to pisarka, autorka licznych powieści i reportaży. Zdobywała liczne literackie nagrody. Swoją najnowszą powieścią potwierdza, że jest prawdziwą mistrzynią opowieści i mistrzynią słowa. Zanim jednak o samej książce, to należy wspomnieć o szacie graficznej. Okładka „Ciał niebieskich” jest po prostu przepiękna. Nikt nie przejdzie obok niej obojętnie. Zarówno okładka, jak i rysunki w książce nawiązują oczywiście do najsłynniejszego dzieła Mikołaja Kopernika. Jestem naprawdę zachwycony okładką, która świetnie koresponduje z treścią książki. Nie chciałbym zbyt wiele zdradzać z fabuły powieści, trzeba wszakże coś powiedzieć. Akcja książki rozpoczyna się w Gdańsku w roku 1528. Poznajemy Annę Schillnig, bogatą mieszczkę. To właśnie głównie ona opowiada tę historię. Wydarzenia poznajemy z jej perspektywy, a jest to perspektywa kobiety. Kobiety, która musi pokornie znosić swój los. Anna jest żoną i matką. Jednak jej małżeństwo nie należy do udanych. Od strony finansowej wiedzie im się całkiem nieźle. Jednak mąż nie darzy Anny uczuciem. Jest okrutny, nie waha się używać przemocy wobec żony. Anna nie zna delikatnego, pełnego miłości dotyku. W zamian jej ciało aż nadto zaznało bólu i gwałtu. Jedyną pociechą są dla niej dzieci. Kobieta ma szczerą nadzieję, że zwłaszcza córki zaznają lepszego życia niż jej własne. Jednak Anna jest przede wszystkim realistką. Rozumie, że na ziemi każdy ma do wypełnienia swoją rolę. Taki jest boski porządek. Czy można ośmielić się go zmienić? Jednak Anna w Gdańsku nie jest całkiem sama. Ma oddaną przyjaciółkę. Johana jest wdową, dobrze sytuowaną. Chce być kobietą niezależną, mającą własne zdanie na różne tematy. Krytykuje wszechwładzę Kościoła i księży. Nie boi się stawiać trudnych pytań. Odpowiedzi na nie szuka w kartach. Czy jednak w tych niespokojnych czasach taka postawa nie ściągnie na nią kłopotów? Pewnego dnia Anna spotyka Mikołaja Kopernika. Nie przypuszcza nawet, jak bardzo wpłynie to na jej dalsze życie. Kopernik jest lekarzem i kanonikiem. Znany jest ze swej mądrości i rozległych zainteresowań. Sam Ojciec Święty prosi go o pomoc w reformie kalendarza. Jednak gdy drogi Anny, Mikołaja i Johany się przetną, nic już nie będzie takie same. Czy Anna i Mikołaj mogą zawalczyć o miłość? Czy Kopernik może w spokoju prowadzić swoje badania i obserwacje nieba? Czy Johana może pozostać sobą? Maja Wolny w swojej powieści przenosi czytelnika w barwny świat renesansu. Gdańsk jest bogatym miastem, stosunkowo nowoczesnym. Jednak czasy są niespokojne. Kościół przeżywa wstrząs po wystąpieniu Marcina Lutra. Duchowni wszędzie widzą herezję i podważanie swojego autorytetu. Nie może im się to oczywiście podobać. W tym przede wszystkim męskim świecie Maja Wolny oddaje głos kobiety. Postać Anny jest znakomicie wykreowana. Tak samo jest w przypadku Johany. Z miejsca czujemy do nich sympatię. Jednocześnie autorka nie popada w tani idealizm czy naiwność. Wiernie oddaje historyczne realia epoki – z całą ich surowością, okrucieństwem i bezwzględnością. Wydawać by się mogło, że w powieści zatytułowanej „Ciała niebieskie” na pierwszy plan wysunie się Mikołaj Kopernik. Autorka jednak całkiem świadomie umieściła go na drugim planie. Jest on niejako dopełnieniem losów Anny. To właśnie ona jest konsekwentnie na pierwszym planie – i jest to bez wątpienia słuszne posunięcie. „Ciała niebieskie. Powieść o Annie Schilling i Mikołaju Koperniku” to książka rewelacyjna. Maja Wolny połączyła świetny styl i język z niezwykłą historią. Otrzymaliśmy tym samym powieść kompletną, prawdziwe arcydzieło. Czyta się ją naprawdę jednym tchem. Nie znajduję w tej książce żadnych słabszych elementów. Wręcz przeciwnie – tutaj należą się naprawdę wielkie słowa uznania dla autorki. Bez wahania przyznaję dziesięć gwiazdek. Jestem przekonany o tym, że będzie to jedna z najlepszych przeczytanych przeze mnie książek w 2026 roku. Piszę to z całą świadomością, choć jest dopiero początek lutego. Oby więcej takich powieści. Już czekam na kolejny tytuł autorki. Książkę polecam absolutnie wszystkim, bo jest po prostu świetna.

Wojciech Sobański