Grand Union. Opowieści

Nie, nie czytałam wcześniej nic Smith. Wiem, czytelnicy ją kochają. No i? No i klops, jestem zdecydowanie na nie. Ja wiem, że na czasie. Tematy feministyczne, ekologiczne, rasowe i w ogóle wszystko bardzo trendy. To się czyta, to się podoba, jest lans. Do tego ubrane pięknie w metafory (matko, to najczęściej używane słowo w tej książce), ładne słowa, okrągłe zdania. Z założenia to mądre opowieści, nawet przypowieści można napisać. Dla mnie, w dużym uproszczeniu, to pisanie o chlaniu i pieprzeniu w wersji deluxe "ą i ę". Przeintelektualizowane, na siłę oryginalne. Być może z tego powodu takie modne i każdy powinien się zachwycać. Historie nie wzbudziły we mnie żadnych przemyśleń, nie wywołały ani jednej małej emocji. To pierwsza w moim życiu książka w formie zbioru opowiadań, przynajmniej nie pamiętam innej. Zdecydowanie nie dla mnie, nie mogłam się zaangażować, "nie czułam" klimatu.

O Zadie Smith usłyszałam, kiedy pojawiła się w zeszłym roku na festiwalu Literackim Sopot i uczestniczyła w spotkaniu z czytelnikami. Okazało się, że wizyta w Polsce zaowocowała opowiadaniem "Dialektyka", które znalazło się w zbiorze "Grand Union". Wcześniej jednak sięgnęłam po jej powieść "Białe zęby", która znajduje się na liście 100 najlepszych angielskich powieści wszech czasów magazynu „Time”. Tytuł faktycznie zasłużony, mimo to przed rozpoczęciem "Grand Union" miałam małe obawy. Nie przepadam bowiem za krótkimi formami, zbyt wiele razy się sparzyłam. Opowiadanie musi być maksymalnie skondensowane, nasycone treścią, wzbudzić zainteresowanie czytelnika już pierwszym zdaniem i zostawić go z przemyślaną, często niejednoznaczną puentą. Stworzenie czegoś takiego nie jest łatwe. Czy udało się to Zadie Smith?

"Grand Union" to zbiór opowiadań, których historie są albo poprawne albo bardzo dobre, ale mimo nie do końca równego poziomu, wszystkie warte przeczytania. Autorka wyróżnia się wyjątkową umiejętnością obserwowania świata i przelewania jego fragmentów na papier. W tekstach widać ogrom empatii i zaangażowania, szczerego zainteresowania ludzkimi losami. W tych krótkich historiach znajdziemy bohaterów walczących o własną tożsamość, wyrwanie się z ograniczających, krzywdzących stereotypów. Ich losy są pretekstem do szerszej analizy problemów społecznych i kulturowych. Każda opowieść jest inna, a jednak zawsze tak samo melancholijna, ukazująca złożoność ludzkich charakterów i uczuć, a w konsekwencji dająca obraz współczesnego świata. Zadie przeplata brutalnie rzeczywiste momenty z surrealistycznymi, wręcz poetyckimi wątkami. Tym samym tworzy wielowarstwowy zbiór historii, w których każdy znajdzie coś dla siebie.

Grand Union to pierwszy zbiór wszystkich opowiadań autorki Zadie Smitch.

Historie zawarte na kartach tej książki są wyjątkowo mocne, każda ma do powiedzenia coś innego, przekrzykują się między sobą, a po każdym skończonym opowiadaniu, czytelnik musi zastanowić się chwilę nad jego sensem.

Niektóre z opowiadań pokazują nieco surrealisryczną wersję codzienności. Autorka nie krępuje się pisać o intymności, scenach łóżkowych, które nieraz mnie obrzydzały. W Grand Union zwykła codzienność miesza się z tą odległą, której bardzo nie chcielibyśmy przeżyć.

Na samym początku przygody z tą książką miałam taką myśl, że też chciałabym tak pisać. Z drugiej jednak strony... Chyba nie mam na tyle odwagi.

Mimo wszystko przygoda z tą książką wiele mnie nauczyła, pokazała jak nie powinno się istnieć.

Zadie Smith pisze dojrzałym językiem, a jej teksty pełne są ukrytych znaczeń oraz interesujących szczegółów. Podoba mi się jej nietypowy i wnikliwy sposób postrzegania ludzi oraz otaczającego nas świata. Zadie nie idzie na skróty i odważnie konfrontuje się z trudnymi i niewygodnymi tematami dotyczącymi m.in. uprzedzeń rasowych i płciowych, seksualności oraz Brexitu. Dla mnie "Grand Union" to książka przede wszystkim o wielokulturowości i różnorodności. Autorka pisze o próbach dostosowania się do społecznego gorsetu, wewnętrznych rozterkach wynikających z braku akceptacji lub konsekwencjach rezygnacji marzeń. Podejmuje kwestie intymne, czasami wstydliwe oraz bierze pod lupę granice wolności i indywidualności. Wymiar społeczny jej opowiadań stanowił dla mnie bardzo ciekawe, czytelnicze doświadczenie. "Grand Union" to interesująca i oryginalna publikacja, w której czytelnik może znaleźć coś ważnego dla siebie.