Kamerdyner

„Może kiedyś będę Ci wierzył

Będę wdzięczny, będę potrzebny,

Będę Cię chronił, będę wiedział,

Będę silny, jak stare drzewa…”

Byłam bardzo sceptyczna jeśli chodzi o książkę „Kamerdyner” panów Marek Klat, Paweł Paliński, Mirosław Piepka i Michał Pruski. Myślałam że po prostu to będzie taki rozbudowany scenariusz i że to tylko sentyment dla piosenki Korteza „Stare drzewa” chce żebym sięgnęła po tę pozycję. Nic bardziej błędnego. Ta pozycja jest tak doskonała, tak bardzo wnika w moje serce, rozrywa je na strzępy a ja w dodatku się z tego cieszę. Choć to śmiech przez łzy. O czym opowiada ta historia? Opowiada o pięćdziesieciu pierwszych latach XX wieku na ziemiach kaszubskich, gdzie Niemcy, Kaszubi, Polacy wyrywali sobie ziemię z rąk do rąk. Opowiada o dwóch krwawych, bolesnych, okrutnych wojnach światowych, które paliły, mordowały a po przejściu nie pozostawał kamień na kamieniu. Opowiada o pięknej i brutalnej miłości Kaszuba, Mateusza do pięknej Niemki, Marity. Miłości skazanej na zagładę choć mam nadzieję że spełnionej. To opowieść o Kurcie, który urodził się nie w tych czasach co powinien. To jest tak piękna, brutalna, pełna cytatów niezapomnianych książka że Panowie Scenarzyści – gratuluje. Reszcie absolutnie polecam i marsz do biblioteki. A ja sobie jeszcze popłaczę…

„Żandarmi skończyli tabaczyć, przygładzili wąsy i się zbliżyli”.

„Po czterech latach ci, co przeżyli, wiedzieli, że wojna się nie kończy. Wojna odchodzi”.

„Tego się trzymaj. Tyle widziałem g…a na świecie, że może choć w tym jest jakieś odkupienie. Bóg wie, co robi”.

„Pamiętaj: ja twój zawsze, ty moja – nigdy”.

„Nie do końca rozumiał, co tak naprawdę się stało. Że tak jeszcze nie można. Przyjść, zniszczyć, zamieść, ustawić od nowa”.

„Spoglądał w stronę dołu, nad którym stała Ulka. Ledwie widział, ale ich spojrzenia się spotkały. Bazyli lekko uniósł głowę ku niebu, a ona odpowiedziała mu pełnym wiary kiwnięciem”.

„Nie, to nie wojna. To rzeź”.

“To ty i tobie podobni macie patent na zbawianie świata. Wy od lat odgrywacie bogów. Paląc, grabiąc, mordując, wszczynając wojny”.

Akcja powieści rozgrywana jest na przestrzeni wielu lat, zaczynając od roku 1900, sięgając aż do końca drugiej wojny światowej. Tło historyczne, swoją drogą wiernie oddane prawdzie, nie jest tutaj jednak wyłącznie statystą, pozostającym w cieniu pozostałych wątków elementem. Wielka historia Polski i Europy staje się jednym z głównych zagadnień, obraz rzezi, mordu ludzi, trudnych do zaakceptowania faktów. Nienawiść, podziały, Traktat Wersalski, odzyskanie niepodległości, utraty majątków i śmierć. To nie jest wygodna, łatwa do przełknięcia książka. Prawdziwa, a więc unikająca czarno-białych postaci, skrajnie idealnego bohaterstwa czy podziału na dobro i zło. Uwita wokół szarości, porusza tematy trudne. Poszukiwanie własnej przynależności, walka o wartości wyższe, płynące rzeki krwi.

Spodziewałam się większej dawki miłości, okazało się, że jest ona jedynie jednym z elementów składowych powieści. Choć całkiem wyrazistym. Autorzy książki w dużej mierze skupili się na przekazaniu wiedzy z zakresu historii, ale zrobili to w sposób angażujący, budzący emocje, skłaniający do wielu przemyśleń. Unaoczniona wielka przeszłość narodów Europy, za pomocą konkretnych jednostek, postaci z krwi i kości pokazuje wymiar tragedii zamierzchłych lat. Dla mnie przemawiający o wiele bardziej niż lekcje historii. Początkowo miałam delikatny problem z wejściem w rzeczywistość wielu bohaterów i przyznam, że kilka razy napotykałam fragmenty mające w sobie coś z dokuczającego zamieszania (może to wynik pracy aż czterech autorów) – niemniej jednak całość oceniam bardzo dobrze. To doprawdy wyjątkowa powieść dotycząca takiego rozdziału losów Polski, o których każdy powinien przeczytać.

21 września w kinach miała miejsce premiera filmu „Kamerdyner”, na który w najbliższym czasie na pewno zamierzam się wybrać. Historia pleciona z kaszubskich wspomnień, oparta na rzetelnie zebranych informacjach, na faktach. Myślę, że to taka powieść, po którą każdy powinien sięgnąć. Niesłodka, okrutna, budząca emocje. Ze mną pewnie pozostanie jeszcze przez jakiś czas.

Więcej na: https://ktoczytaksiazki-zyjepodwojnie.blogspot.com/2018/10/kamerdyner-miosc-wojna-zbrodnia-m-klat.html#more