Kapitan Jamróz

To był czysty przypadek... To znaczy to, że sięgnąłem po tę książkę. Okładka II wojna światowa, na blurba rzuciłem okiem Powstanie Warszawskie, bardzo dobre wydawnictwo Skarpa Warszawska. Absolutnie wystarczyło do otwarcia książki, ale już pierwsze strony mnie mocno zdziwiły. Kolejna książka Marcin Ciszewski będąca przedstawicielem non-fiction. A ja wcześniej nie czytałem nic tego autora. A szkoda!

Uświadomiłem sobie natychmiast, że nigdy ten gatunek mnie nie pociągał, a jako historyk z wykształcenia zawsze z dużym przymrużeniem oka patrzyłem na nakładanie fikcyjnych zdarzeń na prawdziwe wydarzenia. Kolejne strony jednak zaczęły mnie coraz bardziej wciągać, a kapitan Jamróz i żołnierze z... przyszłości osadzeni w Warszawie w czasie Powstania Warszawskiego stawali mi się bliscy. Dlaczego? Bo autor sprytnie wkomponowuje sprzęt i uzbrojenie oraz wyszkolenie żołnierzy w autentyczne wydarzenia. Odnoszą sukcesy, Warszawa staje się wolnym miastem, mimo że front jest na wyciągnięcie ręki. Ale nikt z żołnierzy z czasów nam współczesnych nie wyrasta na bohatera. Oni są, zwyciężają i zastanawiają się co dalej z tą Polską.

Ciekawą konstrukcją jest bowiem to, że Niemcy właściwie nie istnieją, a wrogiem są Rosjanie i to nie tylko jako brutalni wyzwoliciele, ale także skupieni w różnych grupach interesów. Na to nakładają się polscy komuniści na czele z Gomułką. Jest polski rząd w Warszawie ze Stanisławem Mikołajczykiem jako premierem. I cały konglomerat polskich grup i grupeczek szukających swoich interesów. Są też Amerykanie, którzy pomogli walczącym, ale nie angażują się zbyt moco, bo co Stalin i Sowieci powiedzą. Piękna jest cła intryga pokazująca, jak wszyscy wszystkich śledzą, jak zdobywają informację, ukrywają się i wpadają w swoje łapska.

I w tym wszystkim kapitan Jamróz, który wie, że on i jego żołnierze nie wrócą do swojego życia, które opuścili, są jednak świadomi, tego wszystkiego, co stało się z Polską. Co zrobić? Wpływać na bieg historii, czy nie ingerować. A jeśli wpływać to jak, przecież najważniejsze decyzje o Polsce bez Polski zapadają poza Warszawą.

Lektura wciąga. Niezwykle ciekawe jest podążanie za autorem, który ustawia żołnierzyki i ludzi na planszy, jak w zabawie małych chłopców, którzy w moich czasach, nie wyłączając mnie, bawili się żołnierzykami, pisząc własne scenariusze. One dotyczyły tego czy odział Kazia, pokona Zdzisia, tu dylematy, pytanie i działania dotyczą Polski i jej przyszłości.

Niesamowite jest podążanie z autorem historycznymi wydarzeniami, spotykanie postaci z krwi i kości historycznej, ale sterowane i lepione, jak z modeliny przez autora. Książka trzyma w napięciu do ostatniej kropki i ani razu nie wysyła sygnału, że jest to bajka, chociaż dobrze wiemy, że wszystko potoczyło się zupełnie inaczej, a wehikuł czasu istnieje tylko w naszej wyobraźni, dobrej literaturze i filmach.

Jak to przypadek sprawił, że trafiłem na bardzo ciekawą książkę.