Kornik

Książka jest krótka, ale bardzo, hmm… mięsista. Gotycka, ale i współczesna, o niebezpiecznych mężczyznach i mściwych kobietach. Niepokojąca, dusząca, fascynująca. Przyciąga trochę jak takie nieprzyjemne zdarzenie - człowiek się krzywi, ale jednak stoi i patrzy dalej. Nie chcielibyście się znaleźć w domu wykreowanym przez autorkę, nie chcielibyście poczuć tytułowego kornika w klatce piersiowej. Przeczytałam ją w zasadzie w ciągu jednego dnia podczas podróży po Hiszpanii. Pomimo wysokiej temperatury za oknem, czułam cień nad głową. To jedna z tych oryginalnych historii, które zostają w człowieku na długo.

„Tym właśnie jest rodzina, miejscem, gdzie dają ci dach nad głową i jedzenie w zamian za dzielenie życia z garstką żywych i umarłych. Wszystkie rodziny trzymają zmarłych pod łóżkami, po prostu widzimy tylko naszych [...].“

Surrealna opowieść trzech pokoleń kobiet, którym przyszło żyć w Hiszpanii liżącej rany poniesione w wojnie domowej. Nieoczywista narracja z elementami grozy, gdzie cienie dosłownie wychodzą z szaf. Najstarsza z bohaterek rozmawia z aniołami, średnia obecna jest jedynie namiastką ducha, któremu udało się powrócić do domu, a w ciele najmłodszej pojawił się kornik, który od pokoleń zatruwa gniewem myśli kobiet w rodzinie. Przytłoczone plotkami, jakie krążą po wiosce, zmęczone patriarchalnymi normami, buntujące się nierówności klas... Z jednej strony zdają się pragnąć jedynie bezpiecznej przestrzeni dla siebie, z drugiej rozpychają się łokciami w społeczeństwie, które stało się dla nich zbyt ciasne. Szukają zemsty, szukają ulgi.

„Kornik“ to powieść niejednoznaczna. Layla Martínez nadprzyrodzonym podkreśliła stany duchowe, nie stroniła od brutalności, mgliście nakreśliła historię państwa. W centrum postawiła główną oś fabuły, gdzie uciskani szukają zemsty, a wokół umieściła wątki nie mniej ważne. Wszystko się przeplata, sprytnie łączy, nie szuka jednoznacznych odpowiedzi. Przyozdobione zostało oniryzmem, który plącze i mąci, ale przede wszystkim wypukla emocje. Dom kojarzony jest z korzeniami rodziny ale i klatką, z której nie można uciec. Kornik sprawia ból psychiczny i fizyczny, rośnie wraz z gniewem, zdaje się być czymś złym, a jednak na celu zdaje się mieć jedynie opór przeciwko krzywdzie. Najciekawsze są jednak cienie, jakie zamieszkują dom, jakie szepczą, krzyczą i wyrażają sprzeciw, gdy obserwują życie swoich potomkiń.

Historia stworzona przez autorkę to mieszanka gatunkowa na bardzo dobrym poziomie. Objętościowo jest krótka, a jednak wymagała ode mnie dłuższych oddechów, przez co lekturą mogłam rozkoszować się dłużej. Rozkoszować, bo w moich oczach to literatura na bardzo dobrym poziomie, gdzie poza dobrą kreacją świata i bohaterów spotykamy narrację, jaka pochłania. Jedynym minusem tytułu są znikające znaki interpunkcyjne, bo w niektórych akapitach nie znajdziemy ani jednego przecinka, jakby z wersją finalną wydania coś nie poszło dobrze, ale to jedyny mankament książki, który przychodzi mi na myśl. Cała reszta bowiem była czymś, co moje serce bardzo polubiło.

przekł. Maja Gańczarczyk

Książka pochodzi z Klubu Recenzenta serwisu nakanapie.pl

"Kornik" to niezwykły debiut literacki. Taki, który dotyka głęboko problemów o których chce nam opowiedzieć. Nie zakleja plasterka na nowo powstałej ranie, ale rozrywa ją, strzępi i zaognia...

Autorka jej nie podmucha, ani nie ukoi. Pozwoli jednak tej ranie się jątrzyć, przeżywać ból, złość aby czytelnik na własnej skórze poczuł z czym ma do czynienia...

Layla Martinez otwiera przed nami drzwi domu w którym mieszka babka. Od razu możemy się zorientować, że ten dom skrywa w sobie tajemnicę, grozę a także szaleństwo. Słychać szepty dochodzące z piwnicy, mroczne kąty i zakamarki skrywają żale i pretensje, a za szafą kryje się coś o wiele straszniejszego... Do tego domu wraca wnuczka wypuszczona z aresztu po oskarżeniu o zniknięcie syna najbogatszej rodziny ze wsi. Wieś jednak swoje wie: babka to czarownica, córka zniknęła, a wnuczka...cóż niedaleko pada jabłko od jabłoni... Co tak naprawdę się wydarzyło? Jakie sekrety skrywa ten nawiedzony dom? Co stało się z dzieckiem?

Czy jednak w tej powieści najważniejsza jest odpowiedź na to ostatnie pytanie? Wg mnie nie. Jest ona pewnym dopełnieniem, ale na tę powieść trzeba spojrzeć zdecydowanie szerzej. Jest to bowiem powieść o niesprawiedliwości, zemście, podziałach klasowych, dziedziczonej traumie, odizolowaniu, ale także oddająca głos kobietom uciemiężonym przez panujący patriarchat. "Kornik" jest powieścią pełną alegorii, które w kontekście historycznym odnaleźć można nawet łatwo, ale też takich których można się tylko domyślać. Niemniej na stu dwudziestu stronach w sposób nieco groteskowy autorce udało się nie tylko poruszyć ww. kwestie, ale też dotknąć ich głęboko.

Niewątpliwie istotną rolę odgrywa tu bohater, jakim jest dom. Oprócz dwóch kobiet mieszkają tu przemykające cienie i zjawy. Dom czerpie siłę z ogromu nagromadzonej niesprawiedliwości, karmi się gniewem, a złość buzuje w jego murach. Historia tego miejsca jest jednak historią rodziny z którą należy się zmierzyć...

Debiutancka powieść Layli Martínez łączy w sobie elementy horroru, powieści gotyckiej i hiszpańskiego folkloru – i poprzez tę oryginalną literacką formę zagłębia się w bolesną historię Hiszpanii, społeczne napięcia i urazy, ciężar pokoleniowej i zbiorowej traumy, patriarchatu, nierówności społecznych i przemocy klasowej. "Kornik" oplata czytelnika czymś mrocznym i duszącym, gdy szeptane w ciemności modlitwy mieszają się z jękami zmarłych i skrzypieniem schodów. Ale ten mrok stopniowo sięga głębiej, do ludzkich serc – a to niepokoi jeszcze bardziej. Layla Martínez przedstawia losy kobiet złączonych więzami krwi – narracyjny dwugłos babki i wnuczki układa się w niepokojącą opowieść o rodzinnej zemście. Wielowymiarowość i niejednoznaczność postaci zachwyca, podobnie zresztą jak i hipnotyzująca proza Layli Martínez. Autorka świetnie wykorzystuje metafory, motyw domu i atmosferę grozy, jednocześnie mówiąc o rzeczach ważnych, trudnych i bolesnych.

"Kornik" to powieść osobliwa, przewrotna, jednocześnie piękna i przerażająca, krótka, ale intensywna. I zaskakująca, bo oferuje znacznie więcej niż mogłoby się wydawać. Opowieść o traumie przekazywanej z pokolenia na pokolenie, niezagojonych ranach oraz silnym pragnieniu zemsty.

Fascynujący debiut i jedna z ciekawszych książek Serii z Żurawiem. Warto!