Za nic

Na "Za nic" trafiłam absolutnie przypadkowo. Totalnie przypadkowo. I ugrzęzłam. Dawno nie miałam do czynienia z polskimi powieściami kryminalnymi. Pozostawałam w czasach Edigeya i Zeydlera-Zborowskiego. Tymczasem, jak się okazało, świat naszych powieści sensacyjnych dawno wyszedł już z "arszeniku i starych koronek" oraz "07 zgłoś się". "Za nic" właściwie powieścią kryminalną nie jest. To znaczy ma wszelkie jej atrybuty (jest śledztwo, jest policjant, jest zbrodniarz), ale autor (debiutant - dajcie takich więcej) dryfuje w stronę filozoficznego traktatu o śmierci. Tej śmierci jest w powieści dużo: zadawanej w różny sposób i w różnych okolicznościach. Giną "winni", ale i umierają "niewinni". Obaj bohaterowie - i ten "dobry", i ten "zły" - są nią skażeni. W dodatku są wzajemnie sobą zafascynowani. Nie ma ludzi dobrych i złych - są jedynie ludzie wątpliwi - chce powiedzieć autor,tworząc postaci "szare", lecz jednak intrygujące. Policjantowi jako człowiekowi daleko do ideału, zbrodniarz ma swój "kodeks". "Za nic" to także powieść o wyborach - tych życiowych, codziennych, dokonywanych ad hoc, wymuszonych sytuacją, i tych dokonywanych na całe życie (a przynajmniej jego większą część). I wreszcie jest to opowieść o tym, że wszystko ma swój koniec. Bo ze śmiercią wygrać nie można. "Za nic" nie tchnie optymizmem, nie ma tu szczęśliwych rozwiązań. Ale może tak jest w życiu? Rodzimy się i żyjemy w cieniu rozwiązań ostatecznych. Wie o tym i policjant i wie o tym zabójca. Ale mnie i tak interesuje, co będzie dalej z Maziarzem...

Książkę dostałem w prezencie. Z początku myślałem, że podarunek jest na odczepnego, ot przypadkowe czytadło, które znudzi mnie szybciej niż zdążę wypić kawę. Nic z tego. To znaczy, intencja może taka była, ale powieść okazała się świetna. Dawno nie czytałem równie podstępnej pozycji. Podstępnej, bo moje poglądy na jej temat zmieniały się niemal z każdym rozdziałem. Niby to jest kryminał, ale taki od innej strony. Zagadka tkwi gdzie indziej niż w większości dzieł, tego typu literatury. "Za nic" zaczyna się jak klasyczny kryminał, ale dalej jest już tylko ciekawiej. Nie, nie jest to książka o wartkiej akcji, gdzie zaskoczenie goni zaskoczenie, aby na końcu udowodnić nam, że na detektywa to my się nie nadajemy, bo przecież od początku wiadomo było, że zabił ten, którego już dawno odrzuciliśmy. W tej powieści niby wszystko wiemy od razu, ale... no właśnie, tak nam się tylko wydaje. Nie zdradzę niczego więcej, jednak z czystym sumieniem polecam książkę, jako oryginalny i bardzo wiele dający do myślenia thriller. Smaczku dodaje fakt, że "Za nic" jest debiutem. Oby więcej takich.