Zostańmy przyjaciółmi

W książce poznajemy historię Martiny - młodej kobiety, która próbuje odnaleźć siebie w świecie pełnym oczekiwań i społecznych ograniczeń. Jej życie uczuciowe jest osią fabuły. Martina nie jest jednak bohaterką jednowymiarową, która wyłącznie skupia się na poszukiwaniu kandydata na męża... Jest zupełnie odwrotnie. To postać pełna sprzeczności, czasem irytująca w swoim niezdecydowaniu, czasem zaborcza, często kierowana zazdrością, a momentami budząca współczucie.

Nie da się też nie zauważyć przebijającego z treści feminizmu. Sundstrom pokazuje Martinę jako kobietę, która nie chce być tylko "dodatkiem" do mężczyzny, ale która szuka własnej drogi, nawet jeśli oznacza to samotność czy niezrozumienie. I co ciekawe: mimo upływu czasu, te dylematy brzmią zaskakująco aktualnie. To prawdziwy atut tej książki.

Dla mnie jedynym mankamentem jest to, że czasem nie rozumiałam decyzji i zachowań  Martiny. Myślę jednak, że o taki efekt mogło chodzić autorce, by podkreślić chaos emocjonalny.

Mimo tych drobnych zastrzeżeń, czytałam tę książkę z ogromną przyjemnością. To nie jest tylko opowieść o relacji damsko-męskiej, to historia o dojrzewaniu, potrzebie wolności i jednoczesnym lęku przed samotnością. O tym, że nie wszystko musi mieć nazwę i definicję.

„Zostańmy przyjaciółmi” to niezwykle przenikliwa, a przy tym zaskakująco aktualna opowieść o miłości, która nie daje się zamknąć w prostych definicjach. Choć akcja rozgrywa się w latach 60. i 70. XX wieku, pytania stawiane przez autorkę brzmią bardzo współcześnie.

Historia Martiny i Gustava zaczyna się jak klasyczny romans, jest spotkanie, fascynacja, zakochanie, jednak szybko okazuje się, że ich wizje związku znacząco się różnią. Gustav pragnie stabilizacji, widzi miłość jako fundament przyszłego, wspólnego życia, natomiast Martina nie chce rezygnować z własnej niezależności. Woli niepewność, napięcie i wolność niż podporządkowanie się schematom.

Bardzo polubiłam główną bohaterkę, bo jest postacią niejednoznaczną, momentami irytującą, ale jednocześnie niezwykle autentyczną. Jej wewnętrzne rozterki, wahania oraz potrzeba wolności sprawiają, że trudno przejść obok niej obojętnie. To bohaterka, która nie chce iść na kompromisy kosztem samej siebie, nawet jeśli oznacza to komplikacje w relacji z ukochanym.

Największą siłą tej powieści są dialogi oraz sposób, w jaki autorka ukazuje napięcia między bliskością a autonomią, między miłością a niezależnością. Autorka stawia pytania o granice w związku, o oczekiwania wobec drugiej osoby oraz o to, czy miłość musi oznaczać rezygnację z własnej tożsamości.

„Zostańmy przyjaciółmi” to książka inteligentna, momentami ironiczna, a przede wszystkim szczera. To lektura dla tych, którzy szukają w literaturze nie tylko emocji, ale też refleksji nad tym, czym naprawdę jest bycie razem.