Zły

W przypadku „Złego” sam autor mówi, że jest to jego osiemnasta powieść. Czy więc po tak imponującej liczbie wydanych książek możemy uznać, że Piotr Kościelny sztukę pisania kryminałów opanował do perfekcji? Okazuje się, że jest dobrze, a rekomendacje od choćby Olgi Kowalskiej (Wielki Buk) są szczere i chwytliwe. Jej słowa to nie żadne blurby marketingowe, które mają zebrać jak największą liczbę klientów, bo nawet nie czytelników. Piotr Kościelny już zbytnio reklam nie potrzebuje, a fani mrocznych czasów historii Polski z całą pewnością nie odczują znużenia.

Jestem rocznikiem 1988, a zatem PRL i opowieści o tymże ustroju są mi osobiście obce. Z opowiadań rodziców i wspólnie oglądanych filmów czy seriali wynika, że działania ówczesnej milicji były bardzo nieczyste, słabe i kompletnie niezgodne ze składaną przysięgą. Milicjant jako stróż prawa nie świecił wówczas przykładem, a podrzędny pracownik stawał się marionetką w rękach wyżej postawionych osób. Chodziło tylko o to, by kogoś wsadzić za kratki i w ten sposób prowizorycznie uspokoić naród. Kozioł ofiarny znalazł się zawsze, a przestraszony zatrzymany często nie miał szans na obronę. Media społecznościowe przecież nie istniały… Wspominam o tym błędnym kole, bo to właśnie konkretne milicyjne błądzenie jest tematem przewodnim „Złego”.

Nowa książka Piotra Kościelnego ma zupełnie inny charakter kryminalny. My, jako czytelnicy, wcale nie mamy szukać winnego, gdyż mamy go niemal od razu podanego na widelcu. Wiemy, kto morduje młode, niewinne dziewczyny. Przekonujemy się też, że nie wszyscy potrafią hamować swój popęd seksualny. Niektóre rozdziały przerażają, a ja zastanawiam się tylko nad jedną sprawą. Czy naprawdę jeden impuls wystarczy, by niewinna, normalnie wyglądająca kobieta została ofiarą w rękach kata? Autor dobitnie prezentuje, że jest to prawda. By stracić życie, nie trzeba nic mówić, nie szukać kontaktu wzrokowego i nie używać innych znaków przypisanych mowie niewerbalnej. O zgrozo, inna sprawa jest jeszcze bardziej wstrząsająca. Popełnione przez kata pierwsze morderstwo zaczyna go nakręcać, staje się przyjemnością, a przedmioty należące do ofiary uznaje za trofea. Dla spokojnego czytelnika takie czyny są niewyobrażalne, zatem proszę nastawić się na szereg obrzydliwości ze strony mordercy. Żal mi tylko wspomnianych wyżej kozłów ofiarnych- wiadomo doskonale, że mimo niewinności nikt nie dałby im żyć, zwłaszcza na wsi. Łatka mordercy czy gwałciciela nigdy się już nie odczepia…

Autor zadbał także o dopracowanie szczegółów- autentyczny staje się wiejski język dawnych lat, który był prosty, niewyszukany. Realne w opisach są nawet posiłki, które wówczas jadano. Praca autora sprawia, że podczas lektury ma się obraz każdej sceny. Nie można też zarzucać pisarzowi, że użył zbyt wielu wulgarnych słów. Bez nich tematyka powieści nie byłaby zgodna ani z tematem, ani ze stylem tamtych lat. Autor z niczym nie przesadził, a wręcz udowodnił nam, że dawna milicja nie bała się ostro mówić. Pomyślne rozwiązywanie spraw to już zupełnie inna sprawa.

Autor każe nam się też intensywne zastanowić nad skomplikowaną pracą techników kryminalnych. Jestem pewna, że praca przy zwłokach, często tak mocno zmasakrowanych, że trudne jest choćby określenie płci, nie jest dla każdego Sama nie widzę siebie w tak mrocznym zawodzie, wystarczą mi same opisy, by czuć strach.

Książkę tę poleciłabym najbardziej pasjonatom dalszych czasów. Bardzo chciałam wiedzieć, co stanie się z mordercą, jednak przebrnięcie przez niektóre kwestie polityczne nie było dla mnie łatwe. Sądzę, że „Złego” śmiało można by było skrócić- niektóre opisy wydawały mi się zbędne. O wiele bardziej interesowała mnie postawa tytułowego „Złego”, niż ówczesne kwestie polityczne.

Wstrząsnęła mną ta książka i nie pozwoliła mi spokojnie spać. Przeczytałam ją kilka dni temu a ciągle tłucze mi się po głowie.

Na wiejskich peryferiach Wrocławia lat 70 dochodzi do okrutnego morderstwa. Tylko Henryk Kolasa oraz jego teściowa znają prawdę. Milicja obarcza zabójstwem niewinnego człowieka. Parę lat później dochodzi do kolejnej śmierci. Milicjant Kozłowski jest pewny, że ma do czynienia z seryjnym mordercą. Czy i tym razem Kolasa uniknie kary?

Czasy PRL’u nie należały do najłatwiejszych. Autor perfekcyjnie wgryzł się w ich specyfikę, obnażył ich niesprawiedliwość i tendencyjność. Obrał prawdę do kości i pokazał do czego doprowadza otumanienie obywateli i trzymanie ich pod ciężkim buciorem władzy absolutnej.

Morderca jest do cna zepsuty, przegnity zbrodnią, zniewolony chuciami. Nienawidzimy go i pragniemy jego zguby. Jednym z nielicznych pozytywnych bohaterów tej powieści jest milicjant Kozłowski, który z uporem dążący do odkrycia prawdy i bez strachu sprzeciwia się systemowi.

Autor nie dawkuje napięcia, on utrzymuje je cały czas na wysokim poziomie. Obserwujemy ruchy mordercy, widzimy jak skutecznie poluje. Czekamy z wytęsknieniem na jego ujęcie, chcemy… sprawiedliwości. Czy jednak w świecie matactw, wpływów SB i polityki ukierunkowanej na jedyną słuszną drogę możemy się doczekać zadośćuczynienia poczynionym czynom?

„Zły” to książka o potężnym ładunku emocjonalny ze śmiertelnie wyśrubowanym napięciem. Wwierca się ona mocno w trzewia i uderza brutalną prawdą prosto w twarz. Jej finał szokuje, przygniata swoim ciężarem.

Kolejny raz Autor zmiótł z planszy wszystkie pionki i pozostawił mnie oniemiałą z wrażenia i obtłuczoną moralnie.

Polska w trudnym okresie. Przełom lat 80 i 90. W kraju żyje się ciężko. Na sklepowych półkach pusto. Małe i większe społeczne protesty tłumione oficjalnie, bądź nie, przez komunistyczne władze.

W samym środku tej społecznej karuzeli on – Henryk Kolasa – wynaturzony i bezwzględny morderca, który pod wpływem chuci dokonuje brutalnego mordu na młodej dziewczynie.

Heniek człowiek prosty ale bardzo niebezpieczny, nie mający w sobie choć grama moralności. Sterowany przez przyszłą teściową wywodzi w pole milicję i unika kary.

Doświadczony milicjant Adam Kozłowski nie jest do końca przekonany czy wsadzili do więzienia prawidłową osobę. Niestety jak to często bywało w tamtych czasach, sprawa zamknięta, „winny” siedzi.

Kilka lat później zwyrodnialec atakuje ponownie. Rozochocony kolejna zbrodnią , nie jest w stanie zapanować nad swoimi żądzami. Giną kolejne kobiety.

Czy i tym razem uda mu się uciec i uniknąć kary? Czy milicja wytypuje prawidłowo i zakończy serię brutalnych morderstw?

„Zły” to kolejna świetna książką Piotra Kościelnego. To trzeba zaznaczyć na samym początku. Autor umieścił tę historię w czasach trudnych. Do tego Wrocław – bo tam dzieje się akcja książki – musi zmagać się ze strachem, który zalewa miasto za sprawą właśnie serii brutalnych mordów na młodych kobietach.

Piotr Kościelny nie owija w bawełnę. Pisze jak było. Było biednie, ponuro i niebezpiecznie. Do tego podkreśla wszystkie negatywne aspekty funkcjonowania milicji i aparatu władzy – w szczególności aparatu władzy.

Połączenie tego wszystkiego dało gotową receptę na powstanie sytuacji, w której ludzie bali się wychodzić na ulice i nie wierzyli w to, że znajdzie się ktoś kto będzie chciał im pomóc.

„Zły” to książka niepokojąca, brutalna ale i prawdziwa. Polecam gorąco. Historia warta poznania.

Po zakończonej lekturze "Złego" próbuję uporządkować własne myśli i uczucia, jakie książka we mnie wywołała. Sam fakt, że z taką intensywnością przeżywam fabułę niech będzie atutem tej powieści.

Piotr Kościelny jest jednym w moich ulubionych autorów. Znam większość jego twórczości, więc wiem, czego mogę się spodziewać. I pod tym względem "Zły" zupełnie mnie nie zawiódł. Jest to rasowy, mocny i brutalny kryminał, osadzony w czasach słusznie minionych, gdzie rządzą układy, polityka nieproszona wkracza do życia każdego obywatela, a milicja zasnuta papierosowym dymem dąży wyłącznie do tego, by odhaczyć kolejną sprawę. Mamy sb, zomo, codzienność podporządkowaną specyficznemu ustrojowi, walkę z kk czy religią ogólnie. A w tym wszystkim grasującego psychopatę, który morduje młode kobiety i wszystko wydaje mu się uchodzić na sucho.

Konstrukcja kryminału jest dość nietypowa, gdyż jako odbiorcy nie musimy głowić się nad sprawcą brutalnych czynów. Od początku znamy jego personalia i jedyne co może nas zaskakiwać to zupełna nieudolność służb w tropieniu go.

Bezsilność, złość i irytacja z powodu bezkarności mordercy to jedynie wycinek trudnych emocji. Zupełnie niezrozumiałe w kwestii pobudek było dla mnie pomocnictwo i tuszowanie zbrodni przez teściową.

Część związana z zabójstwem pierwszej ofiary pochłonęła mnie bez reszty. Kiedy odrywałam się od książki, ciągle myślałam o przeczytanych zdarzeniach.

W drugiej części książki nastąpiło jednak rozmycie się tego mrożącego krew w żyłach napięcia. Stopniowo wyparowywało, jakby obcowanie ze Złym odrętwiało moją wrażliwość na przemoc, a nadzieja na złapanie go ulatniała się z każdą koleją przeczytaną stroną. Przedziwne uczucie. Zastanawiałam się na ile realne jest takie unikanie odpowiedzialności. Czy ktoś tak nieostrożny, prymitywny i nierozsądny może wymykać się organom ścigania? Z drugiej jednak strony bardzo doceniam sposób oddania przez autora wiernego klimatu lat 70-80 ubiegłego wieku i cieszę się, że realia życia z tamtego okresu znam jedynie z opowiadań bliskich, a nie własnych doświadczeń. Zło zawarte na kartach tej powieści mnie zmroziło.

Po zakończeniu lektury czuję się przygnębiona, ale jednocześnie żywię nadzieję, że słowo "koniec" będzie stanowiło jedynie koniec pierwszej części.

Zły. Bezwzględny. Okrutny.

Wyzbyty sumienia.

Z najgorszych najgorszy.

Odbiera życia dar. Przyszłość kradnie.

W okrutnych łapskach ją trzyma.

Aby wydobyć złe na wierzch.

Aby je z siebie wypuścić.

Impuls. Podryg. Kusi go. Popycha.

Chore żądze. Obrzydliwe. Brudne.

Wymykają się z niego.

Łapczywie. Zachłannie. Ujścia szukają.

Ona.

Młoda. Piękna.

Życia pełna.

W sukience w kwiaty.

Z marzeniami.

Planami.

Nadziejami.

Niewinna.

Nieświadoma.

Że mija potwora.

Że to jej ostatni oddech.

Że już nic nie będzie potem. Ani później.

Tylko cios.

Tylko ból.

I już ciemność.

Na zawsze.

A było ich więcej. Tych, które nie zawiniły niczym. W złym miejscu się pojawiły. O złym czasie. Kolejny cios. Kolejny czyjś koniec. A on drwi. Niewzruszony. Bezlitosny. Bezkarny.

PRL. Szarość. Ciemność. Wrocław w tle. Z realiami tak idealne odtworzonymi przez autora. Zachwyt, jeszcze raz zachwyt nad tym klimatem. Czułam to tak, jakbym tam była. Oczami wyobraźni chłonęłam milicyjne procedury, esbeckie działania. Czuć tutaj ducha. W ludziach. W sytuacjach. W przedmiotach. Ta aura mnie porwała. Przywłaszczyła mnie do siebie. Przeszyła. Mocno. Gęsto. Intensywnie. Autor nie tylko opowiada. On kreśli. Nasyca i dopieszcza każdy szczegół, każdy moment tej historii.

Kryminał z krwi i kości. Rasowy. Mocny. Emocjonujący.

Dużo w nim o ludziach. O złu, które ich pochłonęło. Rozdrapało wartości. Rozmyło je. Wyzbyło resztki ludzkich odruchów. Wkroczyło w karty tej opowieści i się mocno w nią wgryzło. Zaznaczyło dobitnie swoją obecność. Lecz dobra także nie zabrakło. Zachowania własnych zasad. Wbrew systemowi. Kierowania się przyzwoitością. Czymś więcej. Tutaj na uwagę zasługuje postać milicjanta Kozłowskiego. Ach, jakże ja go polubiłam.

Takiego kryminału potrzebowałam. Opowieści, która mnie pochłonie. Po prostu. Która da wytchnienie. Soczysta. Mięsista rozrywka. Polecam bardzo.

W „Złym” Piotr Kościelny przenosi nas w czasy głębokiego PRL-u: zaczynamy pod koniec lat 70-tych i poznajemy historię trwającą dekadę. Historię, która oddana jest z taką dbałością o szczegóły życia codziennego, że gdybym nie wiedziała, że jest to całkowicie fikcja literacka, to powiedziałabym, że jest to opis czegoś, co zdarzyło się naprawdę. Trzech mężczyzn: jeden morderca, jeden milicjant, jeden esbek. Każdy przedstawia nam swoją perspektywę, każdy daje wgląd do swojej głowy. Każdy jest inny od reszty, każdy ma inne pobudki. I choć z początku wydają nam się bardzo zero-jedynkowi, bardzo łatwi do ocenienia, to jednak im dalej w lekturę, tym coraz więcej budzą pytań, coraz więcej wątpliwości. Bo który z nich jest tak naprawdę tym złym? Tym złym faktycznym, wcielonym? Który z nich najmocniej zasługuje na potępienie? I czy faktycznie zostanie na nie skazany? Bo jest to historia, która zadaje pytania, a nie przynosi odpowiedzi, zmusza czytelnika do refleksji, do zastanowienia, które przychodzi, gdy szok wywołany lekturą opadnie. Kościelny wcale nie musi uciekać się do makabry czy innych tanich chwytów, by wywołać takie emocje - u niego prostota, realność i zwyczajna przypadkowość zdarzeń tak spajają się w jedno, tworzą razem taką mieszankę, że nie sposób się od niej uwolnić, zapomnieć o niej jeszcze długo po skończonej lekturze. Jest to autor, którego książki znam od kilku lat, ale teraz mogę powiedzieć, że “Zły” to faktycznie jest jeden z jego najmocniejszych, najbardziej perfekcyjnych tytułów. Nie jestem w stanie oddać tego, co lektura sobą niesie, musicie poczuć to sami, do czego zachęcam każdego czytelnika, który w prozie kryminalnej szuka więcej niż tylko rozrywki.