Zuza Lewandowska. Początek

Mamy to! Kolejny tom mojej #musthave serii, czyli seria o Zuzie Lewandowskiej autorstwa Jacka Ostrowskiego. To już piętnasty tom, więc jeśli śledzicie serię o Zuzie, to wiecie, że autor przyzwyczaił nas do mocnych wrażeń, czarnego humoru i bohaterki, obok której nie da się przejść obojętnie. W piętnastym tomie, zatytułowanym „Początek”, autor robi jednak coś specjalnego — zabiera was do samego źródła i pokazuje, jak to wszystko się zaczęło. Jestem pewna, że większość z was zastanawiała się nad początkami kariery Zuzanny oraz jakie tajemnice zabrał ze sobą do grobu ojciec Zuzy.

Cofamy się w czasie do realiów PRL-u, by poznać młodszą wersję Zuzy. To jeszcze nie jest ta w pełni ukształtowana, bezwzględna i mocno doświadczona przez życie kobieta, którą znamy z późniejszych lat, ale już tutaj wyraźnie widać jej zadziorny charakter, cięty język i brak tolerancji dla niesprawiedliwości.

Akcja przenosi nas do Płocka z początku lat siedemdziesiątych. Młoda mecenas Zuza Lewandowska wraca w rodzinne strony po ukończeniu studiów, aby dołączyć do kancelarii swojego ojca, Ambrożego, legendy lokalnej palestry. Zamiast spokojnego wdrażania się w zawód, Zuza od razu wkracza w sam środek lokalnego piekła. W mieście dochodzi do brutalnego morderstwa sędziego Waszczyka, postaci znanej, ale i budzącej sporo kontrowersji. Śledztwo od początku idzie jak po grudzie, bo w prowincjonalnym środowisku każdy wydaje się mieć motyw, własne ukryte intencje i coś za kołnierzem. Gdy wkrótce giną kolejne osoby, staje się jasne, że w Płocku działa ktoś, kto nie cofnie się przed niczym.

Równolegle rozwija się drugi, mroczny wątek związany z przeszłością. Zuza natrafia na ślad nieustalonych zdarzeń z czasów wojny. Opowieści o pożydowskim złocie skrywanym przez niemieckiego zbrodniarza, Petera Millera. Niespodziewanie w tej wojennej tajemnicy pojawia się nazwisko jej własnego ojca. Prowadząc własne dochodzenie, bohaterka musi nie tylko rozszyfrować tożsamość mordercy sędziego, ale też zmierzyć się z relacjami rodzinnymi i sprawami, które od dawna miały pozostać pod ziemią.

Dla stałych czytelników dodatkową frajdą jest możliwość zobaczenia początków znajomości Zuzy z kluczowymi postaciami z późniejszych tomów, takimi jak Piosik czy Mariański, oraz poznania genezy jej ciętego języka i bezkompromisowego podejmowania decyzji. Całość tworzy wielowarstwowy kryminał retro, w którym przeszłość bezpośrednio uderza w teraźniejszość.

Dlaczego warto sięgnąć po tę książkę? Przede wszystkim ze względu na kapitalnie odtworzony klimat. Autor według mnie idealnie oddaje realia PRL-u bez zbędnego podkoloryzowywania; w opisie czuć duch starych urzędów, dym tanich papierosów i specyficzną atmosferę czasów, w których prawo często ustępowało miejsca układom. Po drugie, to świetny powrót do korzeni postaci. Odkrywanie, jakie konkretne wydarzenia ukształtowały twardy charakter bohaterki, przynosi mnóstwo satysfakcji podczas lektury.

Bez względu na to, czy znacie Zuzę od dawna, czy to wasze pierwsze spotkanie z tą serią, „Początek” sprawdza się idealnie. Dla stałych czytelników to świetne uzupełnienie całej historii, a dla nowych idealny punkt startowy do poznania jednej z najbardziej wyrazistych postaci w polskiej literaturze kryminalnej. Jeśli szukacie mięsistej opowieści z wyrazistym tłem i bohaterką z krwi i kości, to ta pozycja zdecydowanie zasługuje na zarwaną noc.

Ten kryminał to jest po prostu czyste złoto – i to nie tylko dlatego, że w tle majaczy legenda o pożydowskim skarbie! Jeśli szukacie książki, która wciągnie Was od pierwszej strony, a przy tym sprawi, że parskniecie śmiechem w najmniej oczekiwanym momencie, Jacek Ostrowski znowu to zrobił. „Zuza Lewandowska. Początek” zabiera nas w podróż do Płocka z początku lat siedemdziesiątych i robi to w świetnym stylu. Kryminały retro mają swój specyficzny klimat, ale autor potrafi wyciągnąć z tej epoki to, co najlepsze, tworząc tło tak gęste i autentyczne, że niemal czuje się zapach tamtych lat.

Wracamy do korzeni i w końcu dowiadujemy się, jak to wszystko się zaczęło. Zuza Lewandowska wraca do rodzinnego miasta, żeby pracować w kancelarii swojego ojca – legendy lokalnej palestry. Zamiast jednak spokojnego wdrażania się w obowiązki, dziewczyna z miejsca wpada w sam środek huraganu. Mamy tu brutalne morderstwo sędziego, gąszcz układzików, małomiasteczkowe sekrety i śledztwo, które im mocniej grzęźnie w kłamstwach, tym bardziej przyspiesza. Akcja jest niesamowicie dynamiczna, a Ostrowski po mistrzowsku buduje wielowarstwową intrygę. Kiedy wątek współczesnego morderstwa zaczyna niebezpiecznie splatać się z wojennymi tajemnicami i nazwiskiem ojca Zuzy, robi się naprawdę mrocznie. To opowieść o tym, jak głęboko potrafią sięgać rodzinne korzenie i jak wysoką cenę trzeba czasem zapłacić za odkrycie prawdy.

Ale to, co w tej książce kradnie show, to bohaterowie. Zuza od samego początku magnetyzuje – jej charakterek, cięty język i determinacja sprawiają, że nie da się jej nie kibicować. Autor ma niesamowity talent do rysowania postaci, i to nie tylko tych ludzkich! Pan Jacek kocha detale, dlatego dostajemy tu kapitalnie nakreślonych bohaterów drugoplanowych, a wisienką na torcie są zwierzaki – genialny psiak i charakterna papuga, które wprowadzają masę uroku. Poczucie humoru autora to osobna klasa. Potrafi rozładować najgęstszą atmosferę jednym dialogiem, nie tracąc przy tym ani na moment kryminalnego napięcia. „Początek” to kapitalny, mięsisty kryminał z duszą, który czyta się sam. Idealne czytadło na wieczór, od którego trudno się oderwać!

Kto już zna Zuzę, ten wie, że warto. Kto jeszcze nie zna – pora nadrobić zaległości, bo ten Początek to dopiero zapowiedź genialnej przygody!

Już po kilku stronach wpadłam po uszy. Okładka intryguje, tytuł zapowiada coś nowego… a ja dostałam historię, która rozjeżdża emocje na całego. Klimat? Gęsty, niepokojący, ale i dziwnie bliski. Czujesz, że zaraz coś pęknie.

„Początek” to mroczny kryminał retro, który od razu po wejściu do kancelarii ojca wplątuje główną bohaterkę w śledztwo pełne sekretów.

To napisana przez Jacka Ostrowskiego książka, która jest pierwszym tomem cyklu „Zuzanna Lewandowska”. Historia zabiera nas do Płocka, gdzie mecenas Zuza Lewandowska wraca do rodzinnego miasta, by dołączyć do kancelarii swojego ojca.

Zamiast spokojnego życia, natyka się na brutalne morderstwo sędziego. Gdy w mieście pojawiają się kolejne ofiary, Zuza uświadamia sobie, że prawda bywa groźniejsza niż kłamstwo. Trop wiedzie ją od lokalnych animozji aż po legendę o pożydowskim złocie ukrytym przez niemieckiego zbrodniarza wojennego. Sprawa sprzed lat zaczyna niepokojąco splatać się z teraźniejszością, a wszystko wskazuje na to, że ktoś z jej bliskich jest zamieszany w tę układankę.

Największym atutem jest nietuzinkowa bohaterka – mecenas Zuza Lewandowska to postać z krwi i kości, która musi mierzyć się nie tylko z intrygą, ale też z własną rodzinną historią i osobistymi ranami.

Atmosfera książki jest gęsta, niepokojąca i mocno osadzona w realiach PRL-u. Płock lat 70. pełen jest niedomówień, a tempo akcji pozwala w pełni zanurzyć się w mroczny klimat i razem z bohaterką składać puzzle do kupy.

To nie jest lekka opowieść na jeden wieczór. „Początek” wciąga w wir zdarzeń, które zmieniają wszystko. Jacek Ostrowski serwuje napięcie budowane stopniowo, ale skutecznie. Każda scena ma sens, a ja odkrywałam karty razem z bohaterami i kilka razy zostałam zaskoczona.

Postacie są realne – z wadami, sekretami, momentami słabości. Kibicowałam im, czasem miałam ochotę nimi potrząsnąć. Ale właśnie o to chodzi. Łzy, bezradność, nadzieja – wszystko dostałam w dawkach, które bolą, ale nie przytłaczają.

Akcja nie pędzi na łeb na szyję, ale nie zwalnia za mocno. Idealnie, żeby wsiąknąć w świat. Prosty, obrazowy język – bez ozdobników, za to z mnóstwem prawdy. Czyta się szybko, ale niektóre zdania zostają w głowie na dłużej.

Dla kogo?

Dla tych, którzy lubią polskie thrillery psychologiczne i obyczajówki z mocnym ładunkiem emocjonalnym. Jeśli cenicie historie o trudnych wyborach, rodzinnych tajemnicach i sile (lub jej braku) – to może być WASZ Początek. Myślę, że to świetna propozycja dla fanów mocnych, psychologicznych kryminałów osadzonych w polskich realiach, którzy szukają wciągającej intrygi z wyrazistą główną bohaterką w roli detektywa.

Moja ocena: 8/10

BRUNETTE BOOKS